Trump'ın İran'a karşı öve öve bitiremediği bombaların stoku tükendi: Elimizde 10 tane bile yok

ABD Başkanı Donald Trump'ın İran'a karşı sertleşen söylemleri dikkatleri üzerine çekerken, bu söylemleri destekleyen en önemli silah sistemlerinden biri olarak gösterilen ağır sığınak delici bombaların stok seviyesinin alarm düzeyine indiği ortaya çıktı. Yapılan analizlere göre, Trump'ın sık sık vurguladığı ve "bombaların anası" olarak tanımlanan bu mühimmatlar, kritik mühimmat kategorisinde tek haneli sayılara geriledi.

Trump, nükleer silah kullanmayı planlamadığını ima ederken, bunun yerine 1 tonun üzerindeki konvansiyonel bombaların İran'ın nükleer tesislerine karşı kullanılabileceğini sık sık dile getiriyor. Ancak bu bombalardan stokta kaç adet kaldığını söylemiyor. Stratejik ve Uluslararası Araştırmalar Merkezi'nin (CSIS) yaptığı analiz, tablonun sandığinden çok daha vahim olduğunu gösteriyor.

İran operasyonu envanteri tüketti

İran'ın Fordo ve Natanz nükleer tesislerine yönelik operasyon kapsamında 14 adet, 13 tonluk GBU-57 Massive Ordnance Penetrator tipi mühimmat kullanıldı. Bu kullanımın ardından elinde kalan ağır sığınak delici bomba sayısının tek haneli seviyelere düştüğü belirlendi.

10 tonluk GBU-43/B tipi bombalardan ise yaklaşık 10 adet stokta bulunuyor. Bu bombalar İran'ın Kazma Dağı'ndaki tesisine hasar vermişti, ancak uzmanlar tesisin tam olarak yok edilemediğini vurguluyor.

• 13 tonluk GBU-57 mühimmatından elde kalan miktar tek haneli seviyelere indi
• 10 tonluk GBU-43/B tipi bombalardan yaklaşık 10 adet kaldı
• 1 tondan daha hafif sığınak delicilerin stokları nispeten güçlü duruyor
• Ağır sınıf mühimmatlarda ciddi envanter kıtlığı mevcut

Kritik bir ayrıntı olarak, bu mühimmatların yerine yenilerinin üretilip teslim edilmesinin birkaç yıl sürebileceği belirtiliyor. Bu süre zarfında ABD'nin aynı ölçekte konvansiyonel operasyon yapma kabiliyeti belirgin şekilde sınırlanmış durumda.

Savunma bütçesi bu ihtiyaca yetişemiyor

ABD'nin önerilen 2027 savunma bütçesinde konvansiyonel sığınak delici mühimmatlar için 429 milyon dolar talep edildi. Bu rakam, önceki on yıllık dönemdeki yıllık ortalama 123 milyon dolarlık bütçenin belirgin şekilde üzerinde olsa da, stokların onarımı için yeterli olup olmayacağı soru işareti.

Sığınak delici bombalar nasıl çalışır?

ABD Savunma Bakanlığı tarafından "sert ve derine gömülü hedefler" (HDBT) olarak adlandırılan noktalara yönelik geliştirilen bu silahlar, askeri terminolojide "sığınak delici" (Bunker Buster) olarak biliniyor. Hasımların en değerli varlıklarını korumak için derin yeraltı tesisleri inşa etmesi, bu tür mühimmatlara olan ihtiyacı giderek artırıyor.

ABD'nin mevcut sığınak delici envanteri üç ana kategoriden oluşuyor:

• Havadan atılan BLU tipi bombalar: En büyük grubu oluşturuyor. Lazer veya GPS güdüm kitleri takılarak GBU formatına dönüştürülebiliyorlar
• Menzil dışı fırlatılabilen mühimmatlar: Irak ve Afganistan savaşları sırasında geliştirildi; günümüzde yalnızca Donanma'ya ait JSOW-C sistemi envanterde yer alıyor
• Nükleer seçenekler: Konvansiyonel mühimmatların imha edemediği derin hedefler için nükleer silahlar da envanterde tutuluyor

Çoğu sığınak delici bomba hassas güdüm teknolojisi kullanıyor. Ancak B83-1 ve B61-11 modelleri bu özelliğe sahip değil. Bu bombalar standart mühimmatlara kıyasla çok daha ağır gövdelere ve daha küçük patlayıcı yüklere sahip bulunuyor, yani hedefi daha derinlemesine penetrasyonla vurmayı amaçlıyorlar.