"Gerçekçi ol, imkansızı iste!" Fransa'da 1968 kuşağı gençlerinin sendika toplantısından çıkıp önce duvar yazısına, ardından da dünya çapında bir slogana dönüştüren o meşhur cümle, bugün ABD'nin İran politikasının özeti haline geldi.
Bu sözün hikâyesi aslında ilginç bir tesadüfün eseri. Renault-Billancourt fabrikasında hak arayan işçilere destek veren öğrencilere bir sendikacı "Gerçekçi olmak gerekir, imkansızı istememek lazım" demişti. Toplantı biter bitmez bu cümleyi tersine çevirerek üniversite duvarına yazan öğrenciler, kolektif bir dayanışmayla sloganı dünya çapına yaymışlardı. Sonraki yıllarda ise bu sözü Che Guevara'nın söyledtiğine inananların sayısı hiç de az olmadı.
Şimdi bu sloganın tamamen tersine dönmüş bir hâli söz konusu. Trump'ın 10. ayına giren İran savaşında o sözün aslına dönüldü: Gerçekçi olmak gerekir, imkansızı istememek lazım. Nitekim kendisi de o dönemin gençliğine denk gelen Trump, öğrenci hareketlerine katılmayacak zengin bir ailenin veliahtı olarak büyüyordu.
Ara Seçim Kaybı Trump'ı Çekingenleştirdi
Günlerdir siyasetçiler, akademisyenler ve Ortadoğu uzmanları temel soruyu yanıtlamaya çalışıyor: Savaş yeniden başlayacak mı? ABD ve İsrail mi saldıracak? Yoksa ablukadan bunalan İran mı bu kez erken davranacak?
Ara seçim hezimetini sindirmeye çalışan Trump, kısmen savaşın da bu başarısızlıkta etken olduğunu kabul ediyor. Seçimden önce pek hevesli göründüğü İran'a yeniden saldırma konusunda artık çekingen davranıyor. İlgisini kaybetmiş gibi görünse de karmaşık mesajlar vermeye devam ediyor.
Sadece Trump değil, Dışişleri Bakanı ve Ulusal Güvenlik Danışmanı Marco Rubio da artık saldırı yerine ablukayı önceliyor. Geçen hafta Paris'te G7 ülkelerinin dışişleri bakanları toplantısında gazetecilere "stratejik sabır" yaklaşımından bahseden Rubio, bunu "İran'a uygulanan yaptırımların etkisini göstermesini ve nihayetinde rejimin çökertmesini beklemek" olarak özetledi.
Yani Şubat sonunda ağır bombardımanla hedeflenen rejim değişikliği, şimdi uzun vadede abluka ile bekleniyor. Rubio bu kararı şu sözlerle savundu: "Şu anda ekonomik kampanya ve bu kampanyanın İran rejimi üzerinde yarattığı baskı o kadar iyi sonuç veriyor ki, başkanın büyük çaplı savaş yürütmesine gerçekten gerek yok."
Savaş Neden Çıkarıldı? Sorusu Yanıtsız Kalıyor
O zaman akıllara şu soru geliyor: Savaş çıkarmadan da bu seçenekler denenemez miydi? Neden savaş çıkardınız? Üstelik savaşı başlatmasak İran nükleer silah sahibi olacaktı iddiasını bizzat kendi başkanları çürütmüşken...
Trump da sosyal medyadan "İran'la bir anlaşmaya ihtiyacımız yok, o günler çoktan geçti" paylaşımı yaptı. Hatta bir adım öteye geçerek, ara seçimden önce İran Yüksek Ulusal Güvenlik Konseyi Sekreteri General Mohsen Rezaei'ye müzakere mektubu yazan yardımcısı JD Vance'i bu görevden çekti. Vance artık Demokratların yönettiği şehir ve eyaletlerdeki yolsuzlukları araştıracak.
Rakamlar ile Gerçekler Arasındaki Uçurum
Trump iddialı olmayı seviyor ancak kamuoyuna yanstırırken rakamları ve gerçeği eğip bükmekten pek çekinmiyor. İran'ın bitik durumda olduğunu söylerken "Hiçbir şeyleri kalmadı, milyarlarca dolarları da bizde, Boğaz'ın kontrolü de bizde" demekten geri durmadı.
Oysa bahsettiği milyarlar İran'ın dondurulmuş mal varlıkları ve bu paranın sadece 2 milyar dolarının ABD kontrolünde olduğu tahmin ediliyor. Başkanın ellerinde hiçbir şeyleri yok dediği İran'ın askeri kapasitesi ise tamamen farklı bir tablo çiziyor:
- ABD istihbaratına göre 2.500, İsrail istihbaratına göre 1.500 uzun menzilli füzeye sahip
- Binlerce insansız hava aracı (drone) envanterinde bulunuyor
- Abluka nedeniyle yeni füze yapmak için elindeki malzeme stoklarını kullandığı biliniyor
- Dağlara gömülü tünellerin ABD-İsrail saldırılarında kapanan girişleri açılarak zarar görmeyen füzeler envantere yeniden ekleniyor
Devrim muhafızları geçtiğimiz hafta bu füze ve dronlara dair yeni görüntüler yayınlayarak gövde gösterisi yaptı.
Petrol Piyasası Savaşın Gerçekten Kazananını Ortaya Koyuyor
Veriler, abluka nedeniyle sadece İran'ın petrol satamadığını gösteriyor. Diğer ülkelerin tankerlerinin taşıdığı petrol miktarı saldırılara rağmen savaş öncesi rakamlara ulaştı. Savaşın neden olduğu stok eksilmesi de kısa sürede dolduruluyor. Petrol fiyatları ise 130 dolardan 90 dolarlara geriledi.
İran'ın ve ABD'nin Hürmüz Boğazı çevresindeki karşılıklı saldırıları ise Tom ve Jerry çizgi filmi gibi devam ediyor.
Peki Bu Nereye Varacak?
Ne savaş ne barış hali ne kadar sürdürülebilir? Trump zafer istiyor ama kalan görev süresinde bu mümkün olabilecek mi?
- Ablukadan önce sattığı son petrolün parasını Aralık ayında tahsil edecek olan İran daha ne kadar dayanacak?
- Ablukadan çıkmak için bu kez saldıran taraf mı olacak?
- Amerikan yönetimi, savaş olmadan da deneyebilecekleri bu seçeneklerin neden şimdiye kadar beklediğini açıklayabilecek mi?
Sonuç olarak, "Gerçekçi ol imkansızı iste" mi, yoksa "Gerçekçi olmak gerekir, imkansızı istememek lazım" mı? Gerçekçi olan ne, imkansız görünen ne? Bunu önce İran'ın ardından ABD ve İsrail'in netleştirmesi gerekiyor.
Zira ne savaş başlamadan önceki ortam var, ne de savaşı başlatırken ortaya konan hedeflere ulaşabilen bir taraf.
Yorumlar 0
Yorumunuz Yayınlandığında Bildirelim mi?
Editöryal onay tamamlandığında veya yanıt geldiğinde tarayıcınıza anlık bildirim gönderebiliriz.
Henüz yorum yapılmamış
Bu haberle ilgili ilk düşünceyi sen paylaş!