Suudi Arabistan'da evlilik dışı çocuk doğuran kadına 100 kırbaç ve sürgün cezası

Suudi Arabistan'da evlilik dışı çocuk dünyaya getiren bir kadına verilen 100 kırbaç ve bir yıl sürgün cezası, kadın hakları ve göçmen işçilerin ülkedeki durumuna ilişkin tartışmaları yeniden alevlendirdi.

Başkent Riyad'da ev işçisi olarak çalışan 40 yaşındaki Kenyalı Esther Wanja Muthoni, evlilik dışı cinsel ilişkiye girdiği gerekçesiyle mahkeme tarafından kırbaç cezasına çarptırıldı. Beş çocuk annesi kadına ayrıca bir yıl süreyle sürgün cezası verildi. Kırbaç cezasının ne zaman uygulanacağı ve sürgün kararının nasıl hayata geçirileceği ise henüz netlik kazanmadı.

Doğum sonrası sorgulandı, barınak bulamadı

Kenya'dan çalışmak üzere Suudi Arabistan'a giden Muthoni, ülkede yaşayan Mısırlı bir erkekle girdiği kısa süreli ilişkinin ardından hamile kaldı. Çocuğun babasının daha sonra ülkeden ayrıldığı belirtildi. Muthoni, Ağustos 2025'te çalıştığı şirketin personel konutunda bir erkek bebek dünyaya getirdi.

Doğumun ardından hastaneye götürülen kadın, evlilik dışı hamileliği nedeniyle polis tarafından sorgulandı. Soruşturmanın ardından serbest bırakılan Muthoni'nin personel konutunda kalmasına izin verilmedi; başvurduğu bir sığınma merkezinden de geri çevrildi. Barınacak yer bulamayan kadın, bebeği Abudy ile birlikte Riyad'daki bir benzin istasyonunda yaşamaya başladı.

Mahkemeden 100 kırbaç ve sürgün kararı

Muthoni hakkında açılan dava ekim ayında karara bağlandı. Riyad'daki mahkeme, kadını evlilik dışı cinsel ilişkide bulunmaktan suçlu bularak şu kararları verdi:

• 100 kez kırbaç cezası
• Bir yıl sürgün cezası

Mahkemenin kararında İslam hukukunun belirli yorumlarına dayanan hükümler esas alındı. İncelenen mahkeme belgelerinde, çocuğun babası hakkında herhangi bir adli işlem yapıldığına ilişkin bilgi bulunmadığı görüldü.

Duruşmalarda tercüman desteği alan Muthoni'nin avukatının bulunmadığı ve karara itiraz etmediği belirtildi. Kararın ardından konuşan kadın, cezanın infaz edilmesi ihtimalinin kendisini korkuttuğunu söyledi: "Çok korkuyorum. Bu kırbaçlara dayanabileceğimi sanmıyorum."

Bir yılı aşkın süredir Kenya'ya dönmeye çalışan Muthoni, çocuğuyla birlikte ülkesine gönderilmeyi ve diğer çocuklarına kavuşmayı umut ediyor. Ancak yargı sürecinin uzaması nedeniyle ülkeden ayrılamayan kadının seyahat belgelerinin süresinin dolduğu da bildirildi. Sürgün cezasının Kenya'ya sınır dışı edilmesi anlamına gelip gelmediği ise belirsizliğini koruyor.

Kenya hükümetinden kınama

Kararın uluslararası gündemde yankı bulmasının ardından Kenya hükümeti de konuya ilişkin açıklama yaptı. Kenya Dışişleri Bakanlığı Müsteşarı Korir Sing'Oei, verilen cezanın Kenya hukukuna göre zalimane ve insanlık dışı muamele niteliğinde değerlendirileceğini belirtti. Sing'Oei, Suudi Arabistan'ın hukuk sistemine ve egemenliğine saygı duyduklarını ancak sorunun çözümü için Suudi yetkililerle görüşmelerin süreceğini bildirdi.

İngiltere merkezli insan hakları örgütü ALQST de Muthoni'ye verilen cezaya tepki gösterdi. Örgüt, kırbaç cezasını bir şiddet eylemi olarak nitelendirirken, kararın Suudi Arabistan'ın uluslararası kamuoyuna sunmaya çalıştığı reform görüntüsüyle çeliştiğini savundu.

Göçmen kadınlar sağlık hizmetlerinden uzak kalıyor

Göçmen işçilerin hakları konusunda çalışan kuruluşlar, ülkede evlilik dışı hamile kalan kadınların cezalandırılma korkusu nedeniyle sağlık hizmetlerine erişmekte zorluk yaşadığını vurguluyor. Bazı kadınların yetkililere bildirilmekten çekindiği için hamileliklerini gizlediği ve hastaneye başvurmadan doğum yaptığı aktarılıyor.

2020 reformu kırbaç cezasını tamamen kaldırmamıştı

Suudi Arabistan yönetimi 2020 yılında yargıçların takdirine bağlı olarak uygulanan kırbaç cezalarının kaldırılmasına yönelik bir düzenleme açıklamıştı. Ancak bu değişiklik, İslam hukuku kapsamında belirli suçlar için öngörülen tüm bedensel cezaları ortadan kaldırmadı. Evlilik dışı cinsel ilişki gibi bazı suçlamalarda kırbaç cezasının uygulanmasına olanak tanıyan hükümler yürürlükte kalmaya devam etti.

Muthoni hakkında verilen karar, ülkedeki hukuki reformların kapsamını ve kadınların temel haklarına ilişkin sorunları yeniden tartışmaya açtı. Suudi makamlardan ise davaya ilişkin kamuoyuna yansıyan ayrıntılı bir açıklama yapılmadı.