Rusya'da veri merkezleri İHA saldırısıyla vuruldu: Ödeme sistemleri ve dijital hizmetler çöktü

Rusya'da teknoloji devi Yandex'in üç ayrı bölgesindeki veri merkezine düzenlenen insansız hava aracı (İHA) saldırıları, ülke genelinde geniş kapsamlı dijital kesintilere neden oldu. 8 Ekim'de Ryazan bölgesindeki Sasovo veri merkezinde ağır hasar oluştu ve tesis tamamen devre dışı kaldı. Bu saldırıların ardından Kaluga'daki merkezin bir bölümü kullanılamaz hale gelirken, Vladimir bölgesindeki tesis de 11 Ekim'deki saldırı sonrasında faaliyetlerini durdurdu.

Üç tesisin peş peşe devre dışı kalması, Yandex'in kendi uygulamalarının yanı sıra şirketin bulut altyapısından yararlanan işletmeleri de ciddi biçimde etkiledi. Saldırılarda şirket çalışanları arasında yaralanan olmadığı açıklandı. Hasar gören merkezlerin ne zaman tekrar faaliyete geçeceğine dair kesin bir tarih henüz belirtilmedi.

Rusya'nın en büyük bankası da hedef alındı

Yandex'in ardından bu kez Rusya'nın en büyük bankası Sber'in veri merkezi saldırıya uğradı. Sber Yönetim Kurulu Birinci Başkan Yardımcısı Aleksandr Vedyakhin, 14 Ekim'de Saratov bölgesindeki Balakovo kentinde bulunan veri merkezine İHA saldırısı düzenlendiğini doğruladı. Vedyakhin, tüm sistemlerin ve hizmetlerin normal şekilde çalışmaya devam ettiğini belirterek, saldırıda banka çalışanlarından yaralanan olmadığını da kaydetti.

Saratov Bölge Valisi Roman Busargin ise Balakovo'ya yönelik saldırıda bazı konutların hasar gördüğünü ve bir kişinin yaşamını yitirdiğini açıkladı. Ancak Sber'e ait veri merkezinde oluşan hasarın boyutu hakkında ayrıntılı bilgi paylaşılmadı.

Yandex'in popüler uygulamalarında erişim sorunları

Saldırıların etkisi yalnızca fiziksel altyapı hasarıyla sınırlı kalmadı. Yandex Go, Yandex Pay, Yandex Mail ve Yandex Disk gibi hizmetlerde ciddi erişim sorunları yaşandı. Şirketin yapay zeka asistanı Alisa ile akıllı ev sistemlerinin bazı işlevleri de geçici olarak kullanılamaz hale geldi.

Kesintiler, Yandex'in bulut altyapısına bağımlı farklı sektörlerdeki şirketlere de yansıdı. Aşağıdaki alanlarda ciddi aksaklıklar kaydedildi:

• İnternet sitelerinde erişim sorunları
• Ödeme sistemlerinde kesintiler
• Çeşitli dijital hizmetlerde aksamalar
• Ulaşım uygulamalarında istikrarsızlık

Emlak ve elektronik ticaret platformları da etkilendi

Rusya'nın büyük emlak platformlarından Cian, 14 Ekim'de internet sitesi ve mobil uygulamasının altyapı sorunları nedeniyle sınırlı kapasiteyle çalıştığını duyurdu. Şirket, bazı hizmetlerin yeniden kullanılabilir hale gelmesi için ek zamana ihtiyaç duyulduğunu bildirdi.

Elektronik perakende şirketi M.Video da 11 Ekim'de bulut hizmeti sağlayıcısında yaşanan sorunlar nedeniyle internet sitesi ve mobil uygulamasında kesintiler meydana geldiğini açıkladı. Şirket, hizmetlerin ertesi gün tekrar faaliyete geçtiğini belirtti. İnternet hizmet sağlayıcısı Dom.ru'nun bazı hizmetlerinde de istikrarsızlık tespit edildi.

Hizmetler aşamalı olarak yeniden devreye alınıyor

Yandex, saldırıların ardından kesintiye uğrayan hizmetlerini kademeli olarak kullanıma açmak için çalışmalarını hızlandırdı. Şirketin finans teknolojilerinden sorumlu yöneticisi Dmitriy Pirogov, 13 Ekim'de Yandex Pay üzerinden para transferi ve ödeme işlemlerinin bazı kullanıcılar için yeniden mümkün hale geldiğini bildirdi.

Şirket, altyapı sorunlarının ardından dikkat çekici bir adım atarak Yandex Cloud ve Yandex 360 hizmetlerinin ekim ayı boyunca ücretsiz olacağını duyurdu. Kararın yalnızca kesintilerden etkilenen müşterileri değil, bu hizmetlerin tüm kullanıcılarını kapsadığı açıklandı.

Alisa ve akıllı ev sistemlerinde toparlanma sürüyor

Yandex'in yapay zeka asistanı Alisa ile akıllı ev sistemlerinin büyük bölümündeki işlevler yeniden kullanılabilir hale geldi. Ancak bazı cihazların durum bilgilerinin gecikmeli güncellenebileceği ve bulut üzerinden çalışan otomasyon sistemlerinin henüz tamamen normale dönmediği bildirildi.

Şirketin reklamcılık birimi de bazı temel hizmetlerin yeniden çalışmaya başladığını açıkladı. Buna rağmen Yandex Direct ve Yandex Business hesaplarına erişimde kısıtlamaların sürdüğü kaydedildi.

Alternatif bulut altyapılarına yönelindi

Kesintilerin işletmeler üzerindeki etkisini azaltmak isteyen Yandex, müşterilerinin veri ve uygulamalarını farklı altyapılara taşıyabilmesi için alternatif hizmet sağlayıcılarla işbirliğine gitti. Şirket, Selectel, VK Cloud ve K2 Cloud ile yürüttüğü çalışmalar kapsamında müşterilerin hizmetlerini farklı veri merkezlerinde yeniden başlatabilmelerine yönelik teknik desteği hızlandırdı.

Bu adım, Yandex altyapısına bağımlı işletmelerin kesintilerden daha az etkilenmesini ve dijital hizmetlerini alternatif sistemler üzerinden sürdürebilmesini amaçlıyor.

Kesintiler Rusya sınırlarını da aştı

Yandex hizmetlerindeki erişim sorunları yalnızca Rusya'daki kullanıcılarla sınırlı kalmadı. Kazakistan ve Kırgızistan başta olmak üzere bazı ülkelerde de çeşitli uygulamalara erişim problemleri bildirildi. Farklı ülkelerde yaşanan aksaklıklar, Yandex'in dijital altyapısının uluslararası ölçekteki kullanımını ve veri merkezlerindeki sorunların sınır ötesindeki etkilerini ortaya koydu.