Rusya'da akaryakıt krizi: İstasyonlar karne sistemine geçti

Ukrayna ordusunun Rus petrol rafinerilerini hedef alan hava saldırılarını yoğunlaştırması, Rusya'nın en az altı bölgesinde akaryakıt tedarik krizini yeniden gündeme getirdi. Son iki haftada en az sekiz büyük petrol işleme tesisinin vurulması, sürücülerin benzinliklerde uzun kuyruklar oluşturma endişesini ciddi biçimde artırdı.

Yetkililer ve Rus basını, ülkenin farklı coğrafyalarındaki akaryakıt istasyonlarında karne uygulamasına ve satış kotalarına geçildiğini duyurdu. Bu adım, krizin boyutunun ülkenin batı ve doğu bölgelerine aynı anda yayıldığını gösteriyor.

Rafineriler teker teker hedef alınıyor

Ukrayna, 30 Ekim'de tek taraflı ilan edilen enerji ateşkesinin sonuçsuz kaldığı günün ardından Rus rafinerilerine yönelik operasyonlarını belirgin biçimde artırdı. Saldırıların son dalgasında, Rusya'nın kuzeybatısındaki Kirişi kasabasında bulunan ve ülkenin ikinci en büyük petrol işleme tesisi niteliğini taşıyan rafineri gece saatlerinde vuruldu.

Leningrad Bölge Valisi Aleksandr Drozdenko, yaptığı açıklamada Kirişi'deki rafinerinin hedef alındığını doğruladı. Düzenlenen hava harekatları Rusya'nın benzin ve motorin üretim kapasitesini doğrudan aşındırıyor.

Üretim düşüşü bir yandan iç piyasadaki akaryakıt arzına ilişkin endişeleri tırmandırırken, diğer taraftan Rus dizelinin dünya piyasalarına ihracına yönelik olası uzlaşmayı zora sokuyor.

Yerelde benzin ve motorin satışına sıkı kota

Ülkenin kuzeybatısındaki Karelya Cumhuriyeti'nde otoyol üzerindeki istasyonlarda akaryakıt satışına kısıtlama getirildi. Alınan karar doğrultusunda araç sahiplerinin tek seferde en fazla 30 litre benzin ve 50 litre motorin almasına izin veriliyor. Yetkililer bidon veya ek depolarla akaryakıt satışını ise tamamen askıya aldı.

Karelya Cumhuriyeti Başkanı Artur Parfençikov, kısıtlamaların günlük hayatı ve taşımacılık sektörünü zorlayacağını bildiklerini belirterek şu ifadeleri kullandı:

"Bu kısıtlamaların hem cumhuriyet sakinlerine hem de işleri lojistiğe bağlı işletmecilerimize rahatsızlık verebileceğinin farkındayım. Mevcut şartlar altında bu tedbirlerin alınması zorunludur."

Parfençikov, önceliklerinin panik kaynaklı alımların önüne geçmek, yakıtın dengeli dağıtılmasını sağlamak ve aksaklıkları engellemek için tüm benzinliklerin istikrarlı çalışmasını temin etmek olduğunu ifade etti. Geçici nitelendirdiği kısıtlamaların Rusya'nın en büyük petrol üreticisi Rosneft kontrolündeki istasyonlarda uygulandığı, tedarik akışının hızla normale dönmesi için çalışıldığı bildirildi.

Sibirya ve Uzak Doğu'da da karne uygulaması

Akaryakıt tedarikinde yaşanan darboğaz yalnızca batı bölgeleriyle sınırlı kalmadı. Doğu Sibirya'daki Buryatya Cumhuriyeti makamları, başkent Ulan-Ude'deki Rosneft istasyonlarında da aynı satış kotalarının yürürlüğe girdiğini açıkladı. Buryatya'ya komşu Zabaykalskiy bölgesinde de benzer sınırlamaların uygulanmaya başladığı bildirildi.

Karelya, Buryatya ve Zabaykalskiy'in yanı sıra şu bölgelerde de akaryakıt satışına yönelik kısıtlamalar devreye sokuldu:

• Nijniy Novgorod
• Arhangelsk
• Penza
• Krasnoyarsk

Yaz aylarında da benzer kriz yaşanmıştı

Rusya, benzer yakıt tedariki sorunlarını geride kalan yaz aylarında da geniş bir coğrafyada tecrübe etmişti. Yaz mevsimindeki yoğun sezonluk talep artışı ile insansız hava araçlarıyla rafinerilere düzenlenen saldırıların eşzamanlı gerçekleşmesi krizi tetiklemişti.

Yaşanan yakıt kıtlığı üzerine yetkililer ilk olarak benzin ihracatına yeniden kısıtlama getirmek zorunda kalmış, ardından temmuz ayında motorin ürünlerinin yurtdışına satışına da sınırlama koymuştu.