ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, Atina ziyareti kapsamında Türkiye'ye F-35 savaş uçaklarının teslimatı ile ilgili çarpıcı değerlendirmelerde bulundu. Rubio, Rus yapımı S-400 hava savunma sistemi nedeniyle ortaya çıkan çıkmaz çözülmeden, hukuken bu uçakların Türkiye'ye verilemeyeceğini vurguladı.
Yunanistan'ı "vazgeçilmez" ve "güçlü ve örnek NATO müttefiki" olarak tanımlayan Rubio'nun Atina temasları boyunca iki ülke arasındaki savunma, terörle mücadele ve enerji tedariği gibi pek çok alanda stratejik iş birliğinin daha da derinleştirilmesi konusunda uzlaşıya varıldı.
F-35'ler için kapı kapalı
Rubio, bir Yunan gazetesine verdiği röportajda, Türkiye'nin yaptırım kapsamına alınmasına yol açan CAATSA tasarısının bizzat kendisi tarafından sunulduğunu anımsatan bir soruya da yanıt verdi. ABD Başkanı Donald Trump'ın F-35'lerin Türkiye'ye verileceği yönündeki beyanatına ilişkin Rubio, "Başkan, mümkün olduğu takdirde, ödemesi yapıldığı için bu uçakların teslim edilmesi isteğini ifade etti" dedi.
Rubio, bu uçakların bir kısmı için ödemenin çoktan yapıldığını belirtmekle birlikte F-35'lerin yakın bir gelecekte Türkiye'ye verilmesine ihtimal vermediğini açıkladı.
"Ödemesi halihazırda yapılmış iki uçak söz konusu. Ancak ABD Kongresi tarafından kabul edilmiş bir yasa mevcut. Ortada bir yasa var ve aynı zamanda Ulusal Savunma Yetkilendirme Yasası'nda yer alan ve çok katı koşullar getiren bir hüküm bulunuyor. Dürüstçe konuşmak gerekirse bu koşullar yerine getirilmediği müddetçe söz konusu teslimat yapılamaz" ifadelerini kullanan Rubio, şöyle devam etti:
- Bu durum Türk tarafına iletildi ve onlar bunu biliyor
- Türk tarafının buna bir çözüm yolu bulmaya çalıştığı görülüyor
- Mesele S-400 sistemi ekseninde şekilleniyor
- Şu an itibarıyla bu sorun çözülmüş değil ve hukuken çözülmeden teslimat gerçekleştirilemez
- Belki çözüme kavuşur, farklı seçenekler mevcut, ama şu an itibariyle çözülmüş değil
Türkiye-Yunanistan ihtilafı: "Asla izin veremeyiz"
Rubio'ya Ege Denizi veya Kıbrıs'ta Türkiye ile ilişkilerin kötüye gitmesi durumunda ABD'nin müdahale edip etmeyeceği sorusu da yöneltildi. Böyle bir şeyin gerçekleşmesinin hayal bile edilemez olduğunu belirten Rubio, "Bunlar iki NATO müttefiki ve iki NATO ortağı. Dolayısıyla böyle bir şey kesinlikle olamaz" dedi.
Rubio açıklamasını şöyle sürdürdü: "Bu kimsenin yararına olmaz. Ne Türkiye ne de Yunanistan için iyi olur, ABD için de iyi olmaz. Bunun bana göre akıl almaz bir şey olduğunu, asla gerçekleşmesine izin veremeyeceğimiz bir durum olduğunu ve gerçekleşeceğine de inanmadığımı söyleyebilirim."
Atina ile 4 milyar dolarlık yeni savunma anlaşması
ABD'nin Rus S-400'leri nedeniyle Türkiye'ye uyguladığı CAATSA yaptırımları sürerken, Yunanistan ile savunma ilişkilerini derinleştirmeye devam ediyor. Yunan hükümeti, Rubio'nun ziyareti sırasında ABD ile F-16 savaş uçaklarının modernizasyonu ve füze alımı konusunda anlaştı.
Üst düzey bir savunma bakanlığı yetkilisine göre anlaşma; F-16 Viper ve F-35 savaş uçakları ile helikopterler için yeni ve gelişmiş füzeler ve bombalar tedarik edilmesini, ayrıca eski F-16'ların Viper sürümüne yükseltilmesini kapsıyor. Bu kapsamda ABD'ye yapılacak toplam 4 milyar dolarlık ödemenin birkaç yıla yayılacağı belirtiliyor.
Yunanistan'ın mevcut savunma planlamaları ise oldukça kapsamlı:
- 2036'ya kadar ABD yapımı 20 adet F-35 savaş uçağı satın alınması
- 35 adet Sikorsky UH-60M Black Hawk helikopter temini
- İsrail yapımı silahların kullanılacağı çok katmanlı hava savunma sistemi Aşil Kalkanı'nın kurulması
- Toplamda yaklaşık 28 milyar euroluk bütçe planlaması
- Yaklaşık 82 F-16'nın Viper sürümüne yükseltilmesi hedefi
2009-2018 borç krizini ve yıllarca süren kemer sıkma politikalarını geride bırakan Yunanistan, orduda başlattığı modernizasyon hamlesini sürdürüyor. Ülkenin gayrisafi yurt içi hasılasının yaklaşık yüzde 3,5'ini savunmaya harcadığı, bu oranın birçok NATO ülkesindekinden daha yüksek olduğu belirtiliyor.
