Prim borçları siliniyor: 5 şartı karşılayanlar bu düzenlemeyi bekleyemez

Türkiye Büyük Millet Meclisi'ne sunulması planlanan yeni kanun teklifi, Genel Sağlık Sigortası kapsamında geçmiş dönem borcu bulunan milyonlarca vatandaşı yakından ilgilendiriyor. Teklife göre, belirlenen şartları taşıyan hak sahiplerinin prim yükümlülükleri ve fer'i alacakları tamamen terkin edilecek.

2022 yılından bu yana uygulanan 10 yıllık zamanaşımı ve borç silme uygulamalarının devamı niteliğindeki düzenlemeyle, 1 Ocak 2017 tarihinden önce tahakkuk etmiş olan GSS prim borçları gecikme faizleri ve cezalarıyla birlikte ortadan kalkacak.

Sistemde 9,5 milyon kişi kayıtlı

Verilere göre Genel Sağlık Sigortası kapsamında toplam 9 milyon 503 bin 348 kişi yer alıyor. Bunların 2 milyon 51 bin 75'i primlerini kendisi karşılarken, yaklaşık 7,4 milyon yurttaşın primleri gelir seviyesi nedeniyle devlet tarafından ödeniyor.

Borç silinmesi için gereken 5 şart

Hazırlanan kanun teklifi metni ve yürürlükteki mevzuat çerçevesinde borçların silinmesi ve sağlık hizmetlerinden yararlanılabilmesi için aranan 5 temel ölçüt şöyle:

1. Borcun 1 Ocak 2017 öncesine ait olması: Terkin kapsamına yalnızca 2016 yılının sonuna kadar tahakkuk edip ödenmemiş olan prim borçları dahil edilecek.
2. Borcun daha önce ödenmemiş olması: Teklifte geriye dönük bir iade mekanizması bulunmuyor. Geçmiş dönem primlerini kısmen ya da tamamen ödemiş olan kişilere herhangi bir nakit iadesi yapılmayacak.
3. 2017 ve sonraki dönemlere ait güncel borcun bulunmaması: Özel hastanelerden SGK kapsamında hizmet alınabilmesi için 2017 yılından itibaren tahakkuk eden başka bir GSS ya da BAĞ-KUR borcu olmaması gerekiyor.
4. Resmi sağlık kurumları için süre şartı: Prim borcu devam eden vatandaşlar, 7 Ocak 2026 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanan Cumhurbaşkanı Kararı doğrultusunda yalnızca 31 Aralık 2026 tarihine kadar Sağlık Bakanlığı hastaneleri ile devlet üniversite hastanelerinden prim şartı aranmaksızın yararlanabilecek.
5. Gelir testi ve prim ödeme yükümlülüğü durumu: Sigortalı bir işte çalışmayan, bakmakla yükümlü olunan kişi statüsünde bulunmayan ve hane içindeki kişi başı geliri brüt asgari ücretin üçte birinin üzerinde olan kişiler bu kapsamda değerlendiriliyor. Geliri bu eşiğin altındakilerin primleri halihazırda devlet tarafından karşılanıyor.

Kapsam 2016 yılı ve öncesiyle sınırlı

Daha önce yürürlüğe giren düzenlemelerle 2012-2015 dönemine ait borçlar sistemden düşürülmüştü. Yeni yasa teklifinin kabul edilmesi halinde 2016 yılına ait anapara borçları, gecikme faizleri ve gecikme cezaları 1 Ocak 2027 itibarıyla yasal olarak silinecek.

Teklif, 2017 yılı ve sonrasında biriken borçları kapsamıyor. Bu dönemlere ilişkin prim yükümlülüklerinin silinebilmesi için ilerleyen yıllarda yeni bir yasal düzenlemeye ihtiyaç duyulacak.

Özel hastane kullanımı kısıtlanıyor

2016 yılı borcu silinecek kişilerin SGK anlaşmalı özel sağlık kuruluşlarından yararlanabilmesi, sonraki dönemlere ait borç durumuna bağlı olacak. 2017 sonrasına ait borcu devam edenler, kamu hastanelerinden 2026 yıl sonuna kadar faydalanabilecek ancak özel hastanelerden hizmet alamayacak.

2026 yılı itibarıyla GSS primini kendi ödeyen vatandaşlar için uygulanan aylık tutar 1.981,80 TL seviyesinde bulunuyor. Brüt asgari ücretin yüzde 3'ü olan yasal oran, son mevzuat değişikliğiyle birlikte yüzde 6'ya yükseltilmişti.