Piyasalar sarsıldı: Demokrat zaferi yapay zekayı yavaşlatır mı?

ABD'de ara seçimlerin Demokratların zaferiyle sonuçlanmasının ardından yapay zeka sektörüne yönelik düzenlemelerin sertleşeceği beklentisi, hem ABD hem de Asya'da piyasalarda ciddi bir satış dalgası yarattı.

Teknoloji hisselerinde başlayan satışlar dün Wall Street'te sert kayıplara yol açtı. Nasdaq yüzde 5,5 gerileyerek son 19 ayın en kötü gününü yaşadı; Nvidia başta olmak üzere diğer çip üreticilerinin öncülüğünde teknoloji sektörü ağır darbe aldı.

Asya borsaları da ABD'deki satış dalgasını izleyerek güne keskin düşüşlerle açıldı. Özellikle teknoloji şirketlerinin hisselerinde görülen satışlarla Seul ve Tokyo borsalarında gerileme yüzde 6'yı buldu.

İyimser hava kısa sürede kaygılara dönüştü

Demokratların elde ettiği tarihi zafer, Başkan Trump üzerinde İran savaşını bitirme yönünde baskı oluşturacağı beklentisiyle ilk etapta piyasalarda olumlu karşılanmıştı. Ancak bu iyimser hava kısa sürede yerini veri merkezi ve yapay zeka yatırımlarının geleceğiyle ilgili kaygılara bıraktı.

Başkan Trump ise piyasalardaki sarsıntının sorumlusu olarak Demokratları gösterdi. Truth Social hesabından paylaşımda bulunan Trump, şu ifadeleri kullandı: "Borsa bugün, Demokratların Salı günü büyük bir zafer kazanması nedeniyle çöktü. Bunu görmek çok üzücü, bunun tek sorumlusu sizsiniz!"

Seçim kampanyasında veri merkezi tartışması öne çıktı

ABD'de hem Demokrat hem de Cumhuriyetçi seçmenler arasında veri merkezlerine karşı tepki son derece yaygın. Ara seçimleri kazanan çok sayıda siyasetçi, bu tür projeleri yavaşlatma sözü verdi. Kampanyaların en sıcak konularından biri hâline gelen bu tartışma, yapay zekanın altyapısını besleyen veri merkezlerinin geleceğini doğrudan etkileme potansiyeli taşıyor.

Çok yoğun enerji tüketen, gürültü şikâyetlerine neden olan ve genellikle kırsal bölgelere inşa edilen bu tesisler, yapay zeka ekosisteminin temel altyapısını oluşturuyor.

• Veri merkezlerinin enerji ve su tüketimi çevresel kaygıları artırıyor
• Kırsal bölgelerde gürültü ve görsel kirlilik tepki doğuruyor
• Elektrik fiyatlarında yükseliş beklentisi yaşam maliyeti tartışmalarını besliyor

Analistler, Demokrat Senatör Bernie Sanders'ın veri merkezi projelerine yönelik ulusal çapta moratoryum çağrısını yenilemesinin de piyasalarda rahatsızlık yarattığını belirtiyor. Sanders, dün sosyal medyadan yaptığı paylaşımda seçmenlerin çoğunun veri merkezi istemediğine işaret ederek yeni tesis inşaatlarının geçici olarak durdurulmasını talep etmişti.

"Amerikalılar büyük teknoloji oligarklarının çevreye zarar vermesini, iş alanlarını yok etmesini ve insanlığın geleceğini tehlikeye atmasını istemiyor."

Veri merkezleri hangi eyaletlerde sıcak konu?

Veri merkezi yatırımlarının yoğunlaştığı Teksas, Ohio, Georgia, Nevada ve Iowa gibi eyaletlerde, Demokrat adaylar sektöre yönelik sert eleştirilerde bulundu. Yaşam maliyeti tartışmalarında, veri merkezlerinin elektrik fiyatlarını artırdığı yönündeki kaygılar öne çıktı.

"Teksas'ta Musk'ın şirketleri hedef olabilir"

Yatırımcıların satışa yönelmesinin nedenini "yapay zeka yatırım planlarına yönelik muhalefetin artabileceği endişesi" olarak açıklayan piyasa analistleri, Teksas'taki seçim sonuçlarının, Trump'a destek veren Elon Musk'ın Tesla ve SpaceX şirketlerini hedef alabileceği yönündeki kaygıları artırdığını dile getirdi.

2020 yılında merkezini Demokrat Kaliforniya'dan Teksas'a taşıyan Musk, son yıllarda eyaleti yapay zeka, veri merkezleri, Tesla ve SpaceX yatırımlarının merkezi hâline getirdi. Gayrimenkul sektörü raporlarına göre Teksas'ın 2030 yılına kadar dünyanın en büyük veri merkezi pazarı olması bekleniyor.

Demokratların 30 yılı aşkın süredir ilk kez valilik ve Senato seçimini kazandığı Teksas'ta, seçim kampanyalarında yapay zeka sektörü öne çıkan konulardan biri oldu. Eyalette vali seçilen Gina Hinojosa, Cumhuriyetçileri veri merkezlerine kapıları sonuna kadar açmakla suçlayan bir kampanya yürüttü.

Teksas'ın Lubbock kentinde veri merkezlerine karşı bir protesto grubu kuran vatandaşlar, eyaletin kuraklıkla mücadele etmesi nedeniyle bu tesislerin elektrik ve su kaynaklarını tehdit ettiği yönündeki yaygın kaygıyı dile getirdi.