Petrol fiyatları, ABD ile İran arasındaki gerilimin yeniden tırmanma potansiyeli beklentileriyle güçlü bir yükseliş kaydetti. Perşembe günü saat 13.30 itibarıyla Brent petrolün varil fiyatı yüzde 5'in üzerinde artarak 105 doların üzerine çıktı ve son iki haftanın en yüksek seviyesine ulaştı.
ABD ham petrolü de 92,5 doların üzerine çıkarak önceki seansta yaşadığı kayıpları telafi etti.
PENTAGON'A İRAN İÇİN SALDIRI SEÇENEKLERİ TALİMATI
Fiyatlardaki sert yükselişte, Trump yönetiminin Pentagon'dan ara seçimler öncesinde İran'a karşı uygulanabilecek olası saldırı seçenekleri hazırlamasını istediği yönündeki gelişmeler etkili oldu. Bu hamle, ABD Başkanı Donald Trump'ın kasım ayında yapılacak ara seçimler öncesinde Tahran ile gerilimi tırmandırmayacağı yönündeki beklentileri tersine çevirdi.
IEA'NIN STOK HAMLESİ KISA SÜRELİ ETKİ YAPTI
Petrol fiyatları çarşamba günü, Uluslararası Enerji Ajansının petrol stoklarının piyasaya sürülmesini hızlandırma ve dizel tedarikine öncelik verme kararı sonrası gerilemişti. Bu karar, yüksek yakıt fiyatları ve savaş kaynaklı arz aksamalarının etkisini sınırlamayı amaçlıyordu. Ancak düşüş kalıcı olmadı; jeopolitik risklerin yeniden öne çıkmasıyla birlikte petrol tekrar yükselişe geçti.
HÜRMÜZ BOĞAZI'NDA RİSKLER ARTTI
ABD-İsrail-İran çatışmasının sekizinci ayına girmesiyle Körfez ve Hürmüz Boğazı'ndaki petrol taşımacılığına yönelik riskler ciddi biçimde arttı. Savaş öncesinde küresel petrol ve yakıt sevkiyatlarının yaklaşık yüzde 20'si bu güzergâhtan gerçekleştiriliyordu.
- Hürmüz Boğazı'ndan geçen tankerlere yönelik saldırılar geçen hafta savaşın başlangıcından bu yana en yüksek seviyesine ulaştı
- Körfez üreticilerinin ihracat artırdığı bir dönemde sevkiyat maliyetleri ve gemi-mürettebat riski yükseldi
- Saldırılardan sonra Hürmüz Boğazı'ndaki trafik akışı son iki ayın en düşük seviyesine geriledi
Katar'ın kuzeyinde bir tankere çok sayıda mermi isabet ettiği ve saldırıda can kayıpları yaşandığı bildirildi.
STRATEJİK REZERVLERİN ETKİSİ SINIRLI OLABİLİR
Uzmanlara göre geçmişte benzer saldırılar Basra Körfezi'nden yapılan sevkiyatlarda düşüşe yol açmıştı. Ancak bu kez Körfez üreticilerinin petrolü uluslararası pazarlara ulaştıracak alternatif güzergâhların sınırlı olması nedeniyle gemilerin zarar görmesi riskini göze alıyor olabileceği belirtiliyor.
Enerji piyasası analistleri, Uluslararası Enerji Ajansının piyasaya süreceği petrolün daha önce açıklanan 400 milyon varillik planın parçası olmasını bekliyor. Bunun stratejik rezervlerden ilave bir çekim anlamına gelmediğine dikkat çekiliyor. Stratejik stoklardan yapılan satışların arzı kısa süreli artırabileceği, ancak üretim kapasitesi yaratmayacağı vurgulanıyor.
ABD STOKLARI BEKLENTİDEN DAHA FAZLA AZALDI
Petrol fiyatlarını destekleyen bir diğer faktör de ABD'den gelen stok verileri oldu. Enerji Bilgi İdaresinin açıkladığı verilere göre 2 Ekim'de sona eren haftada ham petrol stokları beklentinin üzerinde azaldı.
- Ham petrol stokları: 3,2 milyon varil azalarak 424,1 milyon varile geriledi (beklenti: 1,7 milyon varil)
- Damıtılmış yakıt stokları: 42 bin varil azalarak 105,14 milyon varile düştü
- Damıtılmış yakıt stokları son beş yılın aynı dönemlerine kıyasla belirgin biçimde düşük seviyede kaldı
