Pamuk fiyatları 48 ayın en hızlı düşüşünü kaydetti

Küresel ekonomideki belirsizlikler ve iklimsel gelişmeler, bu yıl pamuk fiyatlarının yönünü belirleyen ana etkenler olarak öne çıkıyor. Pamuk fiyatları yıl başından bu yana dalgalı bir seyir izledi. Ocak ayında yüzde 1,7 değer kaybeden pamuk, jeopolitik risklerin tırmanması ve hava durumu kaynaklı kaygıların artmasıyla birlikte takip eden aylarda yükseliş eğilimine girdi ve ağustos ayında libre başına 0,9374 dolara kadar çıktı.

Eylül ayına gelindiğinde ise tablo tamamen tersine döndü. Pamuğun libre fiyatı eylül ayında yüzde 15,7 azalarak eylül 2022'den bu yana en hızlı aylık düşüşünü kaydetti. Rekor düşüşün yaşandığı eylül 2022'de pamuk yüzde 24,6 değer kaybetmişti.

Yılın başında 0,60 dolardan işlem gören pamuğun libresi, eylül ayını 0,7852 dolardan tamamladı. Buna rağmen yıl başından bu yana pamuk fiyatları toplamda yüzde 30 değer kazancı elde etmiş oldu.

Faiz artırımları düşüşte belirleyici oldu

Vadeli işlem ve emtia piyasaları uzmanı Zafer Ergezen, pamuk fiyatlarındaki düşüşün en önemli nedenlerinden birinin küresel ekonomik büyümeye yönelik endişeler olduğunu söyledi. Yüksek faiz oranlarının ekonomik büyümeyi yavaşlatacağı beklentisinin, pamuk talebinde de azalma endişelerini beraberinde getirdiğini ifade etti.

Ergezen, düşüşün zamanlamasına dikkat çekerek ABD Merkez Bankası'nın faiz artırımı yaptığı döneme denk geldiğini vurguladı. Eylül ayında sert satışlar yaşansa da yıl genelinde pamuk fiyatlarının yüksek seviyelerde seyrettiğini belirten Ergezen, bunun en büyük nedeninin petrol fiyatlarının yüksek kalmasıyla polyester yerine pamuk talebinin artacağı beklentisi olduğunu dile getirdi.

El Nino etkisi ve Hindistan'daki muson yağışlarındaki azalma da pamuk arzını olumsuz yönde etkiledi. Ergezen, bu gelişmelerin yıl başından bu yana hissedildiğini belirterek eylül ayındaki düşüşü bir tür kâr realizasyonu olarak değerlendirdi.

Çin talebi beklentilerin altında kaldı

Uluslararası piyasalardaki uzmanlar da pamuk tarafındaki zayıflığa dikkat çekiyor. Analistler, pamuk talebinin sürdürülebilmesi için küresel GSYH'de yüzde 3'lük büyüme gerektiği genel kabul gören bir kural olduğunu belirtiyor. Yüksek enerji fiyatları göz önüne alındığında bu yıl pamuk talebinde kayda değer bir artış görülmesinin zor olduğu vurgulanıyor.

Saxo Capital Emtia Strateji Başkanı Ole Hansen ise petrol ve petrokimya ürünlerindeki fiyat artışları, ABD'de pamuk mahsulündeki olumsuz tablo ve Çin'in yeniden alım yapacağı beklentisiyle son aylarda pamuk fiyatlarının yükseldiğini belirtti. Ancak eylül ayında fiyatların sert şekilde geri çekildiğini kaydeden Hansen, şunları aktardı:

• Daralan iplik üretim marjları tekstil üreticilerini yüksek fiyatlı alımlardan uzak tuttu.
• Zayıf siparişler talep tarafındaki boşluğu öne çıkardı.
• Brezilya pamuğunun bol miktarda bulunması fiyat baskısını artırdı.
• Çin'den gelen talebin beklentileri karşılayamaması pamuk üzerindeki düşüş baskısını daha da derinleştirdi.

Petrol ve petrokimya ürünleri fiyatlarındaki artışın pamuğun sentetik elyaflara karşı rekabet gücünü artırdığını belirten Hansen, bu avantajın eylül ayındaki sert düşüşle birlikte piyasada etkisini yitirdiğini ifade etti.