NATO'dan 'İstanbul İşbirliği' vurgusu: 'Geliştirilmeli ve uygulanmalı'

NATO Parlamenter Meclisi Başkanı Marcos Perestrello, Avrupa ile Orta Doğu'nun güvenliğinin birbirinden ayrı düşünülemeyeceğini belirterek NATO'nun Körfez ülkeleriyle işbirliğini derinleştirmesi gerektiğini söyledi.

Bu amaçla 2004'te İstanbul'da başlatılan İstanbul İşbirliği Girişimi'nin geliştirilmesini ve güçlendirilmesini öneren Perestrello, Abu Dabi'de bir dizi değerlendirmede bulundu.

Perestrello, Ukrayna ve İran savaşlarının ortaya çıkardığı güvenlik tehditlerine dikkat çekerek ülkelerin tek başına ayakta kalamayacağı bir dünyada ortaklıkların derinleştirilmesi gerektiğini savundu.

Krizlerin iki bölgeyi de etkilediğini vurgulayan Perestrello, "Orta Doğu'da karışıklık yaşandığında bunun Avrupa üzerinde güçlü etkileri oluyor. Bunun tersi de geçerli. Avrupa'daki krizler de Orta Doğu'yu etkiliyor" dedi.

GELİŞTİRİLMELİ, UYGULANMALI

İstanbul İşbirliği Girişimi, NATO ile Körfez ülkeleri arasında güvenlik ve savunma alanlarında işbirliğini geliştirmeyi amaçlıyor. Girişime şu ülkeler katılıyor:

• BAE
• Kuveyt
• Katar
• Bahreyn

Mevcut mekanizmanın yeterince geliştirilmediğini belirten Perestrello, "İstanbul İşbirliği Girişimi çok önemli bir temel. Ancak geliştirilmeli, uygulanmalı ve güçlendirilmeli" ifadelerini kullandı.

İran savaşının bu süreci hızlandırabileceğini söyleyen Perestrello, "Belki de İran savaşı, talihsiz nedenlerle de olsa, bunun gerçekleşmesi için güçlü bir teşvik oluşturabilir" değerlendirmesinde bulundu.

İRAN İHA'LERİ VURGUSU

Perestrello'nun Abu Dabi ziyaretinin başlıca amaçlarından biri, bölgedeki güvenlik durumunu ve BAE'nin savunma kapasitesini değerlendirmekti. İran'ın ABD ve İsrail saldırılarına karşılık Körfez ülkelerine balistik füze ve insansız hava araçlarıyla düzenlediği saldırılar, bölgenin güvenlik politikalarını yeniden şekillendirdi.

Perestrello, Ukrayna ve İran savaşlarının farklı niteliklerine rağmen kullanılan silah sistemleri ve savaş yöntemleri bakımından önemli benzerlikler taşıdığını söyledi. Rusya'nın Ukrayna'da yaygın biçimde kullandığı İran tasarımı Shahed tipi İHA'lar, İran tarafından Körfez ülkelerine yönelik saldırılarda da kullanıldı.

Bu gelişmelerin ardından yapılan hamleler şöyle:

• Ukraynalı uzmanlar mart ayında BAE, Katar ve Suudi Arabistan'a gönderilerek İHA saldırılarına karşı savunma konusunda teknik danışmanlık sağladı
• Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski Körfez ülkelerine düşük maliyetli önleyici İHA sistemleri tedarik etmeyi teklif etti

Perestrello, Ukrayna ve Körfez ülkelerinin savaş deneyimlerinden karşılıklı yararlanabileceğini belirterek "Bir sonraki sefer kendimizi daha iyi savunabilmek için bu deneyimler paylaşılabilir ve paylaşılmalıdır" dedi.

YENİ PROJELER HAZIR

NATO üyeleri ile Körfez ülkeleri, Temmuz 2026'da Ankara'da düzenlenen NATO Zirvesi sırasında da güvenlik işbirliğini ele aldı. Görüşmelerde deniz güvenliği ve İHA'lara karşı savunma alanlarında yeni projelerin başlatılması kararlaştırıldı.

Projelerle Körfez ülkelerinin hava ve deniz tehditlerine karşı savunma kapasitelerinin geliştirilmesi hedefleniyor.

Perestrello, işbirliğinin Avrupa-Atlantik güvenliği açısından da önem taşıdığını belirterek "Bu işbirliğinin derinleştirilmesinin hem bölgenin hem de Avrupa-Atlantik alanının güvenliğini güçlendirmek açısından belirleyici olduğuna inanıyoruz" dedi.