Motokuryelikte altın çağ bitti. Bir dönem yüksek kazançlarıyla öne çıkan motokuryeler, artan giderler ve enflasyondaki yükseliş karşısında eski günlerini aramaya başladı. Geçmişte aylık 200 bin lirayı bulan kazançlar artık geride kaldı.
Motokuryelerin sayısının hızla artması, sipariş başına ödenen ücretlerin düşük kalması ve akaryakıt fiyatlarındaki sürekli yükseliş, kuryelerin kazançlarını belirgin biçimde törpülemiş durumda. Yılbaşında yapılan zamların da kısa sürede enflasyonla eridiği belirtiliyor.
Günlük 14 saat çalışarak ailesine ekmek götürmeye çalışan motokuryelerin, tüm gider kalemleri düşüldükten sonra elinde 60-70 bin lira gibi bir tutar kalıyor. Söz konusu giderler arasında şunlar yer alıyor:
- Akaryakıt fiyatlarındaki artış
- Motor bakım ve onarım ücretleri
- Trafik sigortası
- Muhasebeci ücreti ve vergiler
- BAĞ-KUR ödemeleri
- Yemek masrafları
Herhangi bir tam zamanlı işte çalışan ve ek iş olarak günde 4-5 saat motokuryelik yapanlara ise aylık 15-20 bin lira ek gelir kapısı açılıyor.
Yılbaşı zammından ümitleri yok
Yılbaşında paket başına taşıma ücretlerine zam yapılması bekleniyor. Ancak kuryeler, mevcut şartlarda bile gelirin zor yettiğini, gelecek zammın da yalnızca göstermelik kalacağını düşünüyor.
Firmaların kurye bulmakta hiç zorlanmadığına dikkat çeken motokuryeler, bu durumun fiyatlara olumsuz yansıdığını ifade ediyor. Arzın fazla olması, şirketlerin düşük ücretlerle paket dağıtımı yaptırabilmesini sağlıyor. 14-15 saat aralıksız çalışan kuryeler, verdikleri emeğin karşılığını alamadıklarını söylüyor.
200 bin liralık kazançlar geride kaldı
Geçmişteki 200 bin liraya varan kazançların artık hayal olduğunu belirten motokuryeler, cuma, cumartesi ve pazar günlerinde işlerin daha yoğun olduğunu, bu günlerde gece paket talebinin arttığını ve ekstra bonuslar için gece yarısı yollara düştüklerini anlatıyor.
Paket başına ücretlerin artırılması halinde insani çalışma saatlerine dönebileceklerini belirten kuryeler, eskiden olduğu gibi 10-11 saat çalışarak 200 bin liraya yakın fatura kesebileceklerini iddia ediyor.
Nakit ücretler sorun yaratıyor
Geçmişte nakit satılan ürünlerin ücretleri kazançlardan mahsuplaştırılarak motokuryelerin her gün eline sıcak para geçiyordu. Ancak yeni düzende günlük 1.500 liranın üzerine çıkıldığında paranın ATM'ye yatırılması gerekiyor. ATM arama telaşı, zaman kaybı ve slotların dolma riski, kuryelerin günlük iş akışını olumsuz etkiliyor.
Yeraltı ekonomisine kayıyorlar
Bazı uygulamalara üye olan motokuryeler, yemek ve market alışverişi dışında başka ürünleri de taşıyabiliyor. Yedek parçadan anahtara, tekstil ürününden çiçeğe kadar geniş bir yelpazede paket taşıyan kuryeler, bu faaliyetleri için fatura kesmiyor ve tüm kazanç doğrudan kendilerine kalıyor.
Vergisini ödemediği ve yasal olmayan taşımacılık yaptığı halde denetim yapılmayan bu kuryelerin kayıt dışı gelirlerinin giderek arttığı, sektörde bu yönde bir eğilimin belirginleştiği ifade ediliyor.
