Geri Dön

Merz'in Ukrayna Şartına AB'den Tepki Yağdı: Aynı Veto Hakkına Sahibiz!

Can Öztürk

Kültür-sanat yazarı ve editör

3 dk okuma (562 kelime)
Merz'in Ukrayna Şartına AB'den Tepki Yağdı: Aynı Veto Hakkına Sahibiz!

Almanya Başbakanı Merz'in AB bütçe uzlaşısını Ukrayna'nın finansmanına bağlayan koşulu Birlik içinde büyük tepki topladı. Slovakya Başbakanı Fico yaklaşımı 'şantaj' olarak nitelerken, aynı veto hakkına sahip olduklarını vurguladı.

Almanya'nın, Avrupa Birliği'nin 2028-2034 bütçesine ilişkin uzlaşmayı tüm üyelerin Ukrayna'nın finansmanına katılması şartına bağlaması, Birlik içinde geniş bir itiraz dalgasını beraberinde getirdi. Bazı ülkeler mali yükün paylaşılması talebini desteklerken, diğerleri iki konunun birbirine bağlanmasına şiddetle karşı çıkıyor.

Almanya Başbakanı Friedrich Merz, AB Konseyi Başkanı Antonio Costa'ya gönderdiği mektupta, tüm üyelerin Ukrayna'nın 2027'deki finansman açığının kapatılmasına adil biçimde katkıda bulunmasını mali görüşmelerin temel şartlarından biri olarak ortaya koydu. Merz ayrıca 2028'den itibaren uzun vadeli mali destek sağlanmasını ve mevcut kredilerin faiz yükünü de kapsayan düzenlemeye bütün üyelerin destek vermesini istedi.

"Almanya Başbakanı ile Aynı Veto Hakkına Sahibiz"

Slovakya Başbakanı Robert Fico, Merz'in yaklaşımını açıkça "şantaj" olarak nitelendirdi. "Almanya Başbakanı ile aynı veto hakkına sahibiz" diyen Fico, ülkesinin Ukrayna'ya yönelik yeni krediye katılmayacağını da net bir şekilde ifade etti.

Çekya Başbakanı Andrej Babis da Konsey Başkanı Costa'ya gönderdiği mektupta, AB bütçesinin kabulü için Ukrayna'nın gelecekteki finansmanına ilişkin anlaşmanın koşul olamayacağını savundu. Babis, Birliğin kendi uzun vadeli önceliklerini belirleme ve finanse etme imkanını koruması gerektiğini vurguladı.

Macaristan Başbakanı Peter Magyar, Berlin'de Merz ile düzenlediği ortak basın toplantısında iki konunun ilişkilendirilmesine karşı çıktı. Ülkesinin bütçe açığı nedeniyle yeni ortak borçlanmaya katılamayacağını söyleyen Magyar, AB bütçesi görüşmelerini sürdüreceklerini belirtti.

Yardıma Destek Verenlerin de Çekinceleri Var

Ukrayna'ya yardım politikasını destekleyen ülkelerin de AB bütçesiyle bağlantılı koşula karşı durduğu görülüyor:

  • Bulgaristan: Başbakan Rumen Radev, ülkesinin mevcut mali koşullarda yeni finansman sağlayamayacağını ancak diğer ülkelerin yardım kararlarını engellemeyeceğini söyledi. İnsani yardım, elektrik tedariki ve sağlık hizmetlerine kaynak sağlayacak mekanizmaları görüşmeye hazır olduklarını aktardı.
  • Slovenya: Başbakan Janez Jansa, Ukrayna'ya yardımın sürmesini desteklediklerini ancak bunun AB bütçesinin kabulüne bağlanmasına karşı olduklarını açıkladı. Ek koşulların yıl sonuna kadar uzlaşmaya varılmasını zorlaştırabileceği uyarısında bulundu.
  • İrlanda: Başbakan Micheal Martin, Ukrayna'ya önemli katkı sağlayan ülkelerin mali yükü paylaşma talebini anladığını belirtmekle birlikte iki konunun ilişkilendirilmesine ilişkin çekincelerini dile getirdi.
  • Polonya: Dışişleri Bakanlığı'nda Avrupa işlerinden sorumlu Bakan Yardımcısı Ignacy Niemczycki, iki konunun birlikte ele alınmasının uzlaşmayı zorlaştırabileceğini söyledi.

Merz'in mali yükün paylaşılmasına yönelik yaklaşımına ise Avusturya, İsveç, Estonya, Letonya ve Lüksemburg destek verdi.

Komisyondan 45 Milyar Avroya Kadar Kredi Teklifi

Tartışmalar sürerken AB Komisyonu, Ukrayna'ya 2027 için 45 milyar avroya kadar ek kredi verilmesini teklif etti. Komisyon Başkanı Ursula von der Leyen, aynı gün 27 üyenin de teklife destek vereceğine inandığını söyledi. Askeri yardıma çekincesi olan ülkelerin katkılarının paketin sivil bölümüne yönlendirilebileceğini belirtti.

Birliğin 27 üyesi, Şubat 2024'te Ukrayna için 50 milyar avroluk destek üzerinde uzlaşmıştı. Ancak Aralık 2025'te kararlaştırılan 90 milyar avroluk krediye Çekya, Macaristan ve Slovakya katılmamıştı.

AB liderleri 26-27 Kasım'da Brüksel'de bir araya gelecek. Costa, Ukrayna'nın finansman ihtiyaçlarının toplantıda Komisyonun önerileri temelinde ele alınacağını söyledi.

"Asıl Risk Tek Bir Veto Değil"

Viyana merkezli Tuna Bölgesi ve Orta Avrupa Enstitüsü Direktörü Sebastian Schaffer, yazılı değerlendirmesinde Ukrayna'nın öngörülebilir finansmana ihtiyaç duyduğunu ancak Almanya'nın şartının müzakereleri zorlaştırabileceğini belirtti. Schaffer, AB bütçesine en fazla net katkıyı sağlayan ülke olarak Berlin'in baskı imkanına sahip olduğunu, bu yaklaşımın bazı hükümetlerin iç siyasette kullandığı "Berlin'den baskı" söylemini beslediğini kaydetti.

Slovakya, Çekya ve Macaristan'ın tutumlarını yeni bir ortak siyasi çizgiden çok çıkarların örtüşmesi olarak değerlendiren Schaffer, bu ülkelerin AB bütçesinden net yararlanmalarının ve uyum fonlarını koruma yönündeki ortak çıkarlarının onları yakınlaştırdığını söyledi.

Schaffer'in öne çıkardığı en olası sonuç ise yeni Ukrayna kredisinin AB bütçesinden ayrı ele alınmasını sağlayacak bir uzlaşma. Önceki 90 milyar avroluk kredide bu ülkelere muafiyet tanındığını hatırlatan Schaffer, benzer çözümlerin Birliğin işleyişini sürdürürken Ukrayna'ya destekte farklı katılım düzeylerini kalıcılaştırabileceğini belirtti.

Müzakerelerin bazı üye ülkelerde seçimlerin yapılacağı 2027'ye sarkması halinde uzlaşmanın daha da güçleşebileceği uyarısında bulunan Schaffer, şunları kaydetti: "Asıl risk tek bir veto değil, muafiyetlerin birikerek 2027 seçim takvimiyle birleşmesi."

Yorumlar 0

Fikrinizi paylaşmak için tıklayın veya üye olun... Giriş Yap →

Henüz yorum yapılmamış

Bu haberle ilgili ilk düşünceyi sen paylaş!

✨ İlginizi Çekebilecek Haberler

Trend 10

En Çok Okunan 10 Haber

Günün en çok ilgi gören ve okunan haberleri