Merkel ve Gauck'tan AfD zaferi sonrası kritik demokrasi uyarısı

Almanya'nın eski Cumhurbaşkanı Joachim Gauck ile eski Başbakanı Angela Merkel, özgürlükçü Anayasal düzeni ve hukuk devletini savunma çağrısında bulunarak demokrasi için mücadele etme uyarısında bulundu.

Bu çağrı, aşırı sağcı Almanya için Alternatif'in (AfD), eski Doğu Almanya eyaleti Saksonya-Anhalt'taki seçim zaferinin hemen ardından geldi. Her iki isim de, Alman Demokratik Cumhuriyeti sınırları içinde yaşamış olmaları nedeniyle bu süreçte ayrı bir önem taşıyor.

Eski Doğu Almanya kentlerinde düzenlenen konferanslara katılan Gauck ve Merkel, siyasi depremin sarsıntıları sürerken son gelişmelere ilişkin çarpıcı uyarılarda bulundu.

Gauck: Aşırı sağın gelecek vadeden bir modeli yok

86 yaşındaki eski Cumhurbaşkanı Gauck, doğduğu kent olan Rostock'ta düzenlenen bir konferansta, Doğu Almanya toplumunda derin bir bölünme olduğunu söyledi. Birleşme sonrasında Doğu Almanların çoğunluğunun değişime ve yeni imkânlara "evet" dediğini, aktif bir rol üstlendiğini anlatan Gauck, buna karşın yönünü tamamen kaybetmiş büyük toplumsal kesimlerin de oluştuğunu vurguladı.

"Yenilikçi, olumlu düşünen insanlar ile zorluklar yaşayanlar ve açık topluma yabancılaşanlar arasında derin bir uçurum var" diyen eski Cumhurbaşkanı, işletmelerin kapanması, konumların kaybedilmesi ve biyografi yeterince anlaşılmaması nedeniyle birçok kişinin kendini güvensiz hissettiğini belirtti.

"Biz Doğu'da tamamen bölünmüş durumdayız" gözlemini paylaşan Gauck, bunun Saksonya-Anhalt seçim sonucunda da görüldüğünü kaydetti.

Dünyanın her yerinde aşırı sağcı partilerin, yabancının olmadığı, değişimin olmadığı ve kültürel çeşitliliğin olmadığı eski günlere dönme vaadiyle başarılı olduklarına dikkat çeken Gauck, şunları söyledi:

• "Onların sahip olmadığı şey, gelecek vadeden modeldir."
• Demokratik Almanya'da özgür seçimler, düşünce ve ifade özgürlüğü, bağımsız yargı ve komşu ülkelerle barış gibi birçok kazanım bulunuyor.
• Bu kazanımlar kolayca takas edilebilecek sıradan şeyler değil.

Gauck, "Dışa açık, özgürlükçü toplum ve hukuk devleti savunmamız gereken temel değerlerdir" diyerek çağrıda bulundu.

Merkel: Bedavaya yemek yok, demokrasiyi savunmalısınız

Almanya'yı 16 yıl yöneten eski Başbakan Angela Merkel ise Mecklenburg-Vorpommern'deki Usedom Adası'nda, "Özgürlük" başlığını taşıyan kitabından bölümler okuduğu bir etkinlikte konuştu.

"Öyle bedavaya yemek diye bir şey yok. Hiçbir şey bedavaya gelmez" diyen Merkel, özgürlük ve demokrasi için mücadele etme çağrısında bulundu. Gerçek özgürlüğün, salt kişinin kendi çıkarıyla ilgili olmadığını, itidal ve vicdanın rehberliğinde şekillendiğini vurguladı.

"Özgürlük demokratik koşullar gerektirir, demokrasi olmadan özgürlük olmaz" diyen Merkel, dinleyicilere şöyle seslendi:

• "Özgürlük içinde yaşamak istiyorsak, demokrasimizi onu tehdit edenlere karşı savunmalıyız."
• Bu ancak birlikte çalışıldığında, kolektif olarak ortaya çıkıldığında başarılabilecek bir şeydir.

Merkel'den siyasi partilere net uyarı

Merkel ayrıca siyasi partileri de uyardı. AfD'nin iktidara gelmesini engellemeye çalışırken temel ilkelerden vazgeçilmemesi gerektiğini belirten eski Başbakan, bu ilkeleri şöyle sıraladı:

• Avrupa'da birlik
• Serbest dolaşım
• İnsanlık onurunun korunması

AfD'nin ne kadar güçleneceğinde demokratik partilerin belirleyici olacağını söyleyen Merkel, "Eğer bu partiler AfD'yi sürekli gündemlerini tartışarak kontrol altında tutabileceklerini varsayarsa, mevcut sorunlara somut çözümler sunmak yerine söylem olarak onu gölgede bırakmaya çalışırlarsa başarısız olacaklardır" ifadelerini kullandı.

Önemli bir not olarak, Merkel'in konuşmasını yaptığı Mecklenburg-Vorpommern eyaletinde ve Berlin'de 20 Eylül'de eyalet seçimleri düzenlenecek. Anketler, AfD'nin Saksonya-Anhalt'tan sonra bu eyaletlerde de yüksek oy alacağına işaret ediyor.