Kuzey Irak'ta KYB hükümetten çekildi: Paralel yönetim tehdidi

Kuzey Irak'ta siyasi kriz derinleşiyor. Bafel Talabani'nin Süleymaniye merkezli Kürdistan Yurtseverler Birliği (KYB) partisi, Erbil merkezli Kürdistan Demokrat Partisi (KDP) ile birlikte kurduğu hükümetten çekildiğini açıkladı.

Karar, Irak Bölgesel Kürt Yönetimi'nin (IKBY) parlamentosunun iki yıllık bir aranın ardından 4 Kasım'da yeniden toplanmasının hemen ardından geldi. KYB, parlamento oturumuna katılmadığını ve alınan tüm kararları tanımadığını duyurdu.

Talabani'den sert mesajlar

Bafel Talabani, Süleymaniye'deki KYB Başkanlık Konseyi toplantısının ardından kameraların karşısına geçti. "Bu hükümet başarısız oldu, dolayısıyla KYB liderliği olarak ilk işimiz kendine Kürdistan hükümeti diyen bu başarısız hükümetten çekilmek olacak" dedi.

Talabani, KYB kontrolündeki bölgelerde yaşayan halkın ihtiyaçlarını karşılamak için tüm güçlerini kullanacaklarını belirtti. Ayrıca Erbil yönetimini tek taraflı hükümet atamalarına karşı uyararak paralel bir yönetim kurma tehdidinde bulundu:

"Eğer siz Bölge Başkanı atarsanız, biz de Bölge Başkanı atarız. Eğer siz bakan atarsanız, biz de bakan atarız. Eğer başbakan atarsanız biz de başbakan atarız."

KDP diyalog çağrısında bulunuyor

Talabani'nin sert açıklamalarının ardından KDP milletvekili Şehram Ali Kejo, parlamentonun yeniden faaliyete geçirilmesinin tarihi ve gerekli bir adım olduğunu savundu. Kejo, diyalog kapısını açık tuttuklarını vurgulayarak şu ifadeleri kullandı:

"KDP, KYB'yi hiçbir zaman yok saymaz ve o parti olmadan hükümet kurmak istemez. Parlamentonun daha önceki dönemlerinde de KYB olmadan hükümet kurabilirdik ama kurmadık."

Kejo, mevzuat gereği 25 gün içinde tüm parlamento komitelerinin kurulması gerektiğini hatırlatarak tüm tarafları müzakerelere katılmaya davet etti.

Uzlaşı çağrıları

Kürdistan Bölgesi Başkanlığı Divan Başkanı Fevzi Hariri de uzlaşı çağrısında bulunarak "Tek bir Kürdistan ve tek bir bölge" vurgusu yaptı. Hariri, bir anlayış birliği sağlanmasının ve bölgenin yüksek çıkarlarının korunmasının şart olduğunu belirtti.

Hariri ayrıca IKBY Başkanı Neçirvan Barzani ve Başbakan Mesrur Barzani'nin krizin aşılmasında etkin rol oynayabileceğini ve bu konuda hiçbir çabayı esirgemeyeceklerini kaydetti.

Kürdistan Adalet Topluluğu (Komel) üyesi Abdulstar Mecid ise parlamentoyu boykot etmeyi sürdüreceklerini açıkladı. Mecid, bölgede fiilen çift yönetim olduğuna dikkat çekerek bu durumun IKBY'nin geleceği açısından ciddi risk taşıdığını ifade etti.

Ne olmuştu?

IKBY parlamentosu, Ekim 2024'teki seçimlerin ardından bakanlıkların paylaşılması gibi siyasi anlaşmazlıklar nedeniyle iki yılı aşkın süredir toplanamamıştı. Parlamento 4 Kasım'da KDP ve bazı diğer partilerin katılımıyla toplandı.

100 koltuklu parlamentoda KYB'den bazı isimlerin de fire vermesi üzerine 52 milletvekili ile yeter sayısına ulaşıldı. Oturumda Parlamento Başkanlığı'na KDP'li Vala Ferid seçildi.

• 2024 seçim sonuçları: KDP 39, KYB 23 milletvekili çıkardı.
• Krizin nedeni: KYB'nin yeni kabinede daha fazla pay sahibi olma talebi.
• KYB'nin tutumu: Parlamentoyu boykot etme kararı, tüm kararları tanımayacağını ilan etme ve paralel yönetim tehdidi.
• KDP'nin tutumu: Diyalog kapısını açık tutma ve hükümetin KDP'siz kurulamayacağını vurgulama.

İki parti, IKBY'nin siyasi tarihi boyunca geleneksel olarak güç paylaşarak ortak hükümetler kurdu. Son dönemlerde başbakanlık ve Cumhurbaşkanlığı makamları KDP'li isimlerce yönetiliyordu. Mevcut siyasi krizin nasıl sonuçlanacağı bölgenin geleceği açısından büyük önem taşıyor.