Küresel piyasalar, haftanın son işlem gününe üç ayrı cepheden gelen ortak baskıyla giriş yaptı. ABD tahvil faizlerindeki sert yükseliş, güçlü dolar ve 100 doların üzerinde seyreden petrol fiyatları aynı anda etkili olurken bu tablo cuma sabahı Asya borsalarında satış dalgasını tetikledi.
ABD TAHVİL FAİZİ 24 YILIN ZİRVESİNDE
ABD'nin 10 yıllık tahvil faizi yüzde 5,34 seviyesine çıkarak 2002'den bu yana en yüksek noktasını gördü; ardından yüzde 5,25 seviyelerine hafif geriledi. Uzmanlar, bu yükselişin yalnızca günlük bir hareket olmadığını vurguluyor; son çeyrekte ABD 10 yıllık tahvil faizi 32 yılın en sert yükselişlerinden birini kaydetti.
Yatırımcılar, yüksek petrol fiyatlarının enflasyonu canlı tutabileceği endişesiyle uzun vadeli tahvillerde daha yüksek getiri talep ediyor. Ayrıca artan ABD kamu borçlanması da tahvil piyasasındaki risk algısını güçlendiriyor.
FRANSA'DA BORÇ KRİZİ ENDİŞESİ
Tahvil piyasasındaki baskının diğer önemli merkezi Avrupa. Fransa ile Almanya arasındaki 10 yıllık devlet tahvili faiz farkı 140 baz puanın üzerine çıkarak, 2012'deki Euro Bölgesi borç krizinden bu yana en yüksek seviyesine ulaştı.
Fransa'nın yüksek bütçe açığı ve artan borçlanma maliyetleri Avrupa'da risk algısını körüklerken; euro dolar karşısında 1,1215 seviyesine inerek Mayıs 2025'ten bu yana en düşük noktasını gördü.
DOLAR 17 AYIN EN YÜKSEK SEVİYESİNDE
ABD tahvil faizlerindeki yükseliş doğrudan doları güçlendirdi. Dolar, euro karşısında yaklaşık 17 ayın en yüksek seviyesine çıktı. Petrolün dolar üzerinden fiyatlanması nedeniyle hem petrol fiyatının hem de doların aynı anda yükselmesi, enerji ithalatçısı ekonomiler için maliyetleri iki yönden artırıyor.
PETROL 102 DOLARIN ÜZERİNDE
Brent petrolün varil fiyatı cuma sabahı 102 doların üzerinde işlem görürken, ABD tipi ham petrol yaklaşık 93 dolar seviyesinde bulunuyor. Fiyatları yukarı taşıyan başlıca faktörler şöyle:
- Orta Doğu'daki askeri hareketlilik
- Küresel arz endişeleri
- Çin'in petrol ürünü ihracatını durdurması
Petrolün 100 doların üzerinde kalıcı olması, merkez bankalarının enflasyonla mücadelesini zorlaştırabilecek en önemli risk olarak değerlendiriliyor.
ASYA BORSALARINDA SATIŞ DALGASI
Tahvil, dolar ve petrol cephesindeki baskı cuma sabahı Asya borsalarına satış olarak yansıdı. MSCI Asya-Pasifik endeksi (Japonya hariç) yüzde 0,5 gerilerken, haftalık bazda yaklaşık yüzde 1,7 kayba doğru ilerliyor. Japonya'da Nikkei Endeksi yüzde 0,7 düştü. Çin ana kara piyasaları resmi tatil nedeniyle kapalı.
Wall Street bir önceki seansı sınırlı yükselişle kapatmış olsa da tahvil piyasasındaki sert hareket, hisse senetlerinde kırılganlığın sürdüğüne işaret ediyor.
GÖZLER ABD İSTİHDAM VERİSİNDE
ABD endeks vadeli kontratları, tarım dışı istihdam verisi öncesinde sınırlı yükselişte: S&P 500 vadeli endeksi yüzde 0,2, Dow Jones vadeli endeksi yüzde 0,2, Nasdaq 100 vadeli endeksi yüzde 0,4 artış kaydetti.
Avrupa tarafında görünüm daha zayıf; Euro Stoxx 50 vadeli kontratları yüzde 0,2 gerilerken DAX vadeli endeksi yüzde 0,1 düşüşte. CAC 40 ve FTSE 100 vadeli kontratları yatay, hafif negatif seyrediyor.
TÜRKİYE PİYASALARI İÇİN ÜÇ RİSK
Cuma gününün ana riski ABD'den gelecek istihdam verisi olacak. Güçlü bir istihdam verisi tahvil faizlerinde yeniden yükselişi ve dolarda değer kazancını tetikleyebilir; zayıf bir veri ise faiz artışı beklentilerini azaltarak tahvil piyasasında rahatlama sağlayabilir.
Türkiye açısından ise üç temel risk öne çıkıyor:
- Yüksek petrol fiyatları enerji ithalat maliyetini artırıyor
- Güçlü dolar dış finansman koşullarını zorlaştırıyor
- ABD tahvil faizlerindeki yükseliş, küresel sermaye akışlarını daha yüksek getirili güvenli varlıklara yönlendirerek gelişmekte olan piyasalar üzerindeki baskıyı artırıyor
Petrol, dolar ve ABD tahvil faizinin aynı anda yükselmesi; Borsa İstanbul, döviz ve altın piyasaları açısından riskleri belirgin biçimde artırıyor.
