Küresel Emeklilik Endeksi Açıklandı: Türkiye Avrupa'da Son Sırada

Yaşam süresinin artması, doğum oranlarının düşmesi ve çalışan nüfusun emekli sayısına oranındaki gerileme, sosyal güvenlik sistemleri üzerindeki mali baskıyı her geçen yıl biraz daha artırıyor. Bu tabloyu somut verilerle ortaya koyan 2026 Küresel Emeklilik Endeksi yayımlandı.

Dünya nüfusunun yüzde 66'sını kapsayan 55 emeklilik sistemi, gelir yeterliliği, sürdürülebilirlik ve güvenilirlik olmak üzere üç temel kriter üzerinden ayrıntılı biçimde değerlendirildi.

Türkiye Avrupa'da Son Sırada

Raporda incelenen 19 Avrupa ülkesi arasında Türkiye, genel sıralamada son sıraya yerleşti. Ülkemiz; emeklilik gelirlerinin yeterliliği, finansman yapısı ve sistemin sürdürülebilirliği başlıklarında en düşük puanları alan ülkeler arasında konumlandı.

Özellikle aktif çalışanların ödediği primlerle mevcut emekli aylıklarının finanse edildiği dağıtım esaslı sistemlerde, çalışan-emekli dengesindeki bozulmanın uzun vadeli mali yapıyı ciddi biçimde zorlaştırdığına dikkat çekildi.

Hollanda 85,8 Puanla Zirvede

Endeks sonuçlarına göre Hollanda, 100 üzerinden 85,8 puan alarak dördüncü kez birinci sıraya yükseldi. Hollanda'nın yüksek puanında devlet emekliliği, yaygın işyeri emeklilik planları ve yatırım fonlarının birlikte oluşturduğu çok katmanlı yapı belirleyici rol oynadı.

• Hollanda: 85,8 puan
• Danimarka: 84,1 puan
• İzlanda: 84 puan

İsveç, Finlandiya, Norveç, Singapur, İsrail ve Avustralya da yüksek puan alan ülkeler arasında öne çıktı.

İspanya ve Fransa'da Sürdürülebilirlik Sorunu

Raporda bazı ülkelerde emeklilik gelirlerinin yeterliliği ile sistemin uzun vadeli sürdürülebilirliği arasında belirgin farklar saptandı. Bu durum özellikle iki Avrupa ülkesinde göze çarptı:

• İspanya: Gelir yeterliliğinde 83 puan alırken sürdürülebilirlik kriterinde yalnızca 33 puanda kaldı.
• Fransa: Yeterlilikte 85 puana ulaşmasına rağmen sürdürülebilirlik başlığında 49,3 puan aldı.

Emeklilik Yaşının Yaşam Beklentisine Bağlanması Önerisi

Raporda, sosyal güvenlik sistemlerinin mali dengesini koruyabilmesi için emeklilik yaşının ortalama yaşam beklentisine endekslenmesi ve daha uzun süre çalışmanın teşvik edilmesi yönünde öneriye yer verildi.

Almanya Merkez Bankası Başkanı Joachim Nagel de 2031 sonrasındaki dönem için emeklilik yaşının yaşam beklentisine bağlanmasının değerlendirilebileceğini ifade etti.

Ek Emeklilik Modelleri Öne Çıkıyor

Uzmanlar, kamu emeklilik gelirlerinin otomatik katılım esaslı ek emeklilik planları, özel tasarruflar ve işveren katkılarıyla desteklenmesi gerektiğini vurguluyor.

Yapısal reformların zamanında hayata geçirilmemesi durumunda ise şu seçeneklerin gündeme gelebileceği belirtiliyor:

1. Vergi oranlarında artışa gidilmesi
2. Çalışma sürelerinin uzatılması
3. Emekli aylıklarında kesintiye gidilmesi