Küba'da milyonlarca kişi susuz kaldı: Halk kuyu kazmaya başladı

Küba'da musluklardan su akmaması artık geçici bir arıza değil; ada halkının günlük yaşamını baştan aşağı değiştiren kalıcı bir krize işaret ediyor.

Resmi verilere göre 9,4 milyon nüfuslu ülkede yaklaşık 2,7 milyon kişi, yani halkın yüzde 29'u evinde şebeke suyuna erişemiyor.

Krizin temelinde elektrik kesintileri var

Şebeke suyunun yüzde 80 ila 85'inin hanelere iletilebilmesi için elektrikli türbinlerle pompalanması gerekiyor. Ancak enerji ablukası nedeniyle derinleşen yakıt sıkıntısı uzun süreli elektrik kesintilerini olağan hale getirmiş durumda.

Ulusal su idaresinin üst düzey yetkilisi Yunior Gonzalez, elektrik kesintilerinin yanı sıra arızalanan ekipmanlar, borulardaki sızıntılar ve kuraklığın da tabloyu ağırlaştırdığını belirtti. Ocak ayından bu yana durumun gözle görülür biçimde kötüleştiği kaydediliyor.

Restoran işletmecisi kuyu açtırdı

Havana'nın 100 kilometre doğusundaki Matanzas vilayetinde restoran işleten Kevin Martinez, kesintiler yüzünden dükkanını defalarca kapatmak zorunda kalınca çareyi yerin altına inmekte buldu. Haftada üç kez tankerle su satın almanın maliyetinden kurtulmak isteyen işletmeci, restoranının bahçesine kuyu açtırdı.

Martinez yaşadığı çaresizliği şu sözlerle anlattı:

"Tesisimizi su olmadığı için defalarca kapatmak zorunda kaldık; kuyu kazma noktasına da böyle geldik. Kömürle yemek pişirmek ya da güneş paneli kurmak zorunda kalacağımı düşünmediğim gibi bir gün kuyu kazacağımı da hiç hayal etmezdim."

Restoranında yerin 10 metre altına inerek suya ulaşan kuyu kazıcısı Elizardo Cardoso ise, bugünlerde işlerine yönelik talebin olağanüstü arttığını söylüyor.

Kimi kuyu kazıyor, kimi su taşıyor

Maddi imkânı olanlar mülklerine kuyu kazdırıyor, bahçelerine sarnıçlar inşa ediyor veya çatılarına depolar yerleştiriyor. Halkın bir kısmı ise şebekede kalan az miktardaki suyu çekebilmek için borulara kaçak pompalar bağlıyor.

"Su hırsızı" olarak adlandırılan bu cihazlar tek bir mahallede çoğaldığında hattaki basıncı tamamen düşürüyor ve diğer hanelerin suya erişimini imkânsız kılıyor.

Kendi imkânlarıyla kuyu açamayan milyonlarca Kübalı içinse tek seçenek suyu kilometrelerce uzaktan taşımak. Sokaklardaki kaynaklardan ya da açık borulardan doldurulan bidonlar şu araçlarla evlere taşınıyor:

• El arabaları
• Bisikletler
• Otomobil bagajları
• At arabaları

Başkent Havana'nın tarihi merkezinde sokaktaki bir su borusundan 200 litrelik deposunu ve kovalarını sabırla dolduran 30 yaşındaki Maykel Aguilar, taşıdığı suyu el arabasıyla evine götürüp ardından merdivenlerden yukarı çıkarmak zorunda kalıyor.

Aguilar, "Böyle küçük bir seferlik su; bir posta çamaşır yıkamaya, evi temizlemeye ve yemek pişirmeye ancak yetiyor. Hemen ardından suyunuz yine bitiyor" dedi.

Su protestoları artıyor

Sıranın hiç eksilmediği su noktalarında bidon ve kovalarıyla bekleyenlerden biri de 40 yaşındaki iki çocuk annesi Yusimy Guerra. Her gün elektrik kesintisi yaşadıklarını ve sürekli su taşımak zorunda kaldıklarını belirten Guerra, "Bu günlük bir mücadele" diyerek durumu özetledi.

Giderek büyüyen su krizi; yüksek enflasyon, gıda ve ilaç kıtlığıyla birleşince ada genelinde toplumsal huzursuzluğu da artırıyor. Havana'nın farklı belediyelerinde son aylarda özellikle kadınların öncülük ettiği çok sayıda su protestosu kayıtlara geçti.

Yenilenebilir enerjiye yönelim

Hükümet, su temininde elektrik şebekesine olan bağımlılığı azaltmak için yenilenebilir kaynaklara yönelmeye çalışıyor. Ulusal su idaresi yetkilisi Gonzalez, planlanan 1300 güneş enerjili su pompasından 870'ten fazlasının kurulduğunu ve bu sistemden 500 bin kişinin yararlandığını aktardı.

Başkent Havana'nın ana su kaynaklarından biri olan Albear Su Kemeri'ne de kısa süre önce dizelle çalışan iki büyük yedek jeneratör yerleştirildi. Ancak Gonzalez, bu altyapı yatırımlarının oldukça yüksek maliyet taşıdığı konusunda uyarıda bulunuyor.