Bulgaristan Cumhurbaşkanı İliyana Yotova, Karadeniz'de ticari gemilere yönelik saldırıların ardından Türkiye ve Romanya ile acil istişarelerde bulunulacağını duyurdu. Yotova, söz konusu görüşmelerde ticari gemi saldırılarının durdurulması ve seyrüsefer güvenliğinin sağlanması için atılabilecek ortak adımların değerlendirileceğini açıkladı.
Karadeniz için yeni güvenlik mekanizması önerisi
Toplantı sonrası açıklanan öneriler arasında, Avrupa Birliği'nin Karadeniz stratejisi çerçevesinde serbest ve güvenli deniz ulaşımını sağlayacak bir mekanizma kurulması öne çıktı. Bulgaristan aynı zamanda NATO'nun bölgedeki hava ve deniz gözetleme kapasitesinin artırılmasını, kıyı savunmasının güçlendirilmesini ve ilave anti-drone sistemlerinin konuşlandırılmasını gündeme getirecek. Sofya yönetimi, NATO'nun "Eastern Sentry" faaliyetleri kapsamında müttefiklerin Karadeniz güvenliğine katkılarını artırmalarını da talep ediyor.
Yotova, NATO Antlaşması'nın 4. maddesi kapsamında özel istişare başlatılmasının ise mevcut koşullarda yeni bir tedbir sağlamayacağı gerekçesiyle verimli olmayacağı değerlendirmesinin yapıldığını belirtti.
Altı Karadeniz ülkesi için moratoryum önerisi
Bulgaristan'ın önerileri bununla sınırlı kalmadı. Yotova, Türkiye, Romanya, Ukrayna, Rusya ve Gürcistan ile birlikte Karadeniz'e kıyısı bulunan altı ülke arasında diplomatik bir girişim başlatılmasını ve bölgedeki çatışmaların durdurulmasına yönelik bir moratoryum üzerinde uzlaşım aranmasını önerdi.
Amaç, Karadeniz'in tüm kıyı ülkeleri için ortak bir güvenlik alanına dönüştürülmesi olarak açıklandı.
İki ticari gemi saldırıya uğramıştı
Bulgaristan'ın bu girişimi, 6 Ekim'de ülkenin Karadeniz'deki münhasır ekonomik bölgesinde iki ticari geminin deniz ve hava dronlarıyla vurulmasının ardından geldi. Togo bayraklı ALFA WATAN saldırının ardından batarken, Palau bayraklı ABLE gemisinde yangın çıktı. ABLE'deki 18 kişilik mürettebat tahliye edilerek kurtarıldı. Bulgaristan Başbakanı Rumen Radev saldırıyı "uluslararası hukukun ağır ihlali" olarak nitelendirdi.
Bulgar makamları saldırıyı gerçekleştiren İHA'ların kime ait olduğunun henüz kesin olarak belirlenmediğini açıkladı. Bulgaristan Savunma Bakanı Dimitar Stoyanov, Rusya veya Ukrayna'yı işaret edebilmek için drone parçalarının bulunması veya taraflardan birinin saldırının sorumluluğunu üstlenmesi gerektiğini söyledi.
Türkiye, Romanya ve Bulgaristan zaten ortak görev yürütüyor
Üç ülke arasında Karadeniz güvenliği konusunda halihazırda bir askeri işbirliği mekanizması bulunuyor. 2024'te Türkiye, Romanya ve Bulgaristan tarafından Karadeniz Mayın Karşı Tedbirleri Görev Grubu oluşturulmuştu.
