Kölelik krizi: Kral topu hükümete attı

Kral 3. Charles'ın üç Karayip ülkesini kapsayan ziyareti sürerken, İngiltere'nin transatlantik köle ticaretindeki rolü nedeniyle resmi özür tartışmaları yeniden alevlendi. Buckingham Sarayı, söz konusu konudaki özür dilenmesi sorumluluğunun kraliyete değil hükümete ait olduğunu açıkça vurguladı.

İngiltere Başbakanı Andy Burnham, bir gazetede yayımlanan makalesinde ülkesinin kölelik konusundaki tarihsel rolüyle ilgili çarpıcı ifadeler kullandı. Burnham, "Ülkemiz, köleliği kaldıran cesur insanların olduğu kadar insan yaşamı üzerinden ticaret yapan da bir ülke" diyerek Atlas Okyanusu'nun iki yakasında yürütülen köle ticaretini "Barbarca" olarak nitelendirdi.

Burnham'ın makalesindeki en dikkat çekici nokta, özür taleplerine yönelik açık duruşuydu. Başbakan, "İngiltere adına resmi bir özür dilenmesi yönündeki çağrıları dinlemek bu sürecin önemli bir parçasını oluşturacak. Bu tür bir özür talebine de açığım" ifadelerini kullandı.

Kraliyet Sarayı'ndan Yanıt Geldi

Buckingham Sarayı sözcüsü, konuyla ilgili yaptığı açıklamada Kral Charles'ın geçmişin en utanç verici olaylarıyla yüzleşmekten geri durmayacağını söyledi. Sözcü, "Konuşmasında gerçek bir samimiyet ve içten bir üzüntüyle bu konulara yer vereceğini bekleyebilirsiniz" dedi.

Kral'ın Başbakan'ın açıklamalarına tepki verip vermediği yönündeki soruya ise saray, hükümetin pozisyonuyla ilgili siyasi konularda yorum yapmanın doğru olmadığını belirtti. Ancak kraliyet ailesine yakın kaynaklar, özür dilenmesi kararının yetkisinin Saray'da değil hükümette olduğunun altını çizdi.

Başbakan'dan Tazminat Taleplerine Yanıt

Burnham, özür konusundaki açık tutumuna rağmen tazminat taleplerine mesafeli yaklaştı. Başbakan, farklı bir çağda ve başka yasalar altında yaşanan olaylar nedeniyle bugünkü Britanyalıların geçmişin yanlışlarından sorumlu tutulamayacağını ifade etti.

Kral Charles'ın ziyaret ettiği ülkelerde özür ve tazminat talepli gösteriler de düzenlendi.

Ziyaret ve Zirve Programı

Kral 3. Charles'ın Karayipler turu Bahamalar, Guyana ve Antigua ve Barbuda ziyaretlerini kapsıyor. Ziyaretin ardından Antigua ve Barbuda'nın St. John's kentinde düzenlenecek İngiliz Milletler Topluluğu Hükümet Başkanları Zirvesi'ne (CHOGM) katılacak.

Ziyaretin ilk ayağında 27 Ekim'de Bahamalar'da konuşan Charles, "Bu adalarda ve ötesinde geçmişte yaşanan büyük acıları ve adaletsizlikleri kabul etmemiz ancak doğru olandır" demişti.

Kölelik Ticaretinin Tarihsel Arka Planı

Avrupalı tüccarlar, 15'inci yüzyıldan 19'uncu yüzyıla kadar milyonlarca Afrikalıyı kaçırarak köle olarak sattı. İngiltere'nin bu süreçte yaklaşık 3.2 milyon kölenin taşınmasından sorumlu olduğu tahmin ediliyor. Bu rakam ülkeyi Portekiz'in ardından köle ticaretinde en aktif ikinci Avrupa devleti konumuna getiriyor.

• İngiltere bugüne kadar kölelik için hiçbir zaman resmi olarak özür dilemedi
• Ülke, tazminat ödemeyi de bugüne kadar kabul etmedi
• Yüzyıllar boyunca sömürgecilik ve köle ticaretinden kazanç sağlayan ülke, aynı zamanda bu ticaretin kaldırılmasına öncülük ettiğini savunuyor
• Parlamento 1833 yılında Britanya İmparatorluğu'nun büyük bölümünde köleliği kaldıran yasayı çıkarmıştı

56 üyeli ve nüfusu yaklaşık 2.7 milyar olan İngiliz Milletler Topluluğu'nun çoğunluğu eski İngiliz sömürgelerinden oluşuyor. 77 yaşındaki Kral Charles'ın bazı Karayip ülkelerinin devlet başkanı unvanını da taşıması, özür ve tazminat tartışmalarını daha da derinleştiriyor. İngiltere'nin kölelikteki merkezi rolü, uzun süredir kurum içinde en hassas konulardan biri olarak öne çıkıyor.