Bulgaristan, Karadeniz'de ticari gemilere yönelik insansız hava aracı saldırılarının ardından bölge genelinde harekete geçti. Bulgaristan Cumhurbaşkanı İliyana Yotova, başkentte düzenlenen Ulusal Güvenlik Konseyi Toplantısı'nın ardından çarpıcı açıklamalarda bulundu.
Rusya-Ukrayna Savaşı'ndaki askeri faaliyetlerin tırmanmasının Karadeniz bölgesinde deniz güvenliğini ve serbest seyrüseferi ciddi biçimde tehdit ettiğini belirten Yotova, Ulusal Güvenlik Konseyi'nin mevcut durumu değerlendirdiğini söyledi.
Yotova, konseyin kararını net bir dille ortaya koydu: "Ulusal Güvenlik Konseyi, Karadeniz'de ticari gemilere yönelik saldırıları uluslararası deniz hukukunun ağır ihlali olarak kesin şekilde kınamakta ve faillerin belirlenmesi için derhal soruşturma yapılmasını talep etmektedir."
Söz konusu altı ülkeden müzakere bekleniyor
Bulgaristan Cumhurbaşkanı, konsey üyelerinin yasama ve yürütme organlarına sunulmak üzere Karadeniz'de saldırıların durdurulmasına ve deniz güvenliğinin sağlanmasına ilişkin öneriler üzerinde birleştiğini açıkladı. Öneriler arasında öne çıkan başlıklar şöyle:
- Romanya ve Türkiye ile acil istişareler başlatılması
- Karadeniz'e kıyısı bulunan altı ülke arasında müzakereler yürütülmesi
- Avrupa Birliği'ne, Karadeniz stratejisi kapsamında serbest ve güvenli seyrüseferi sağlayacak çerçeve mekanizma geliştirilmesi teklif edilmesi
Yotova, müzakerelerde aktif rol üstlenilmesi gerektiğini vurgulayarak bu ülkeleri Rusya, Ukrayna, Bulgaristan, Romanya, Gürcistan ve Türkiye olarak sıraladı.
Anti-İHA sistemleri ve askeri modernizasyon
Bulgaristan'ın deniz güvenliği konusunda keşif ve gözetleme faaliyetlerinde insansız hava sistemlerinin kullanılması ve silahlı kuvvetlerin modernizasyon sürecinin hızlandırılması da öneriler arasında yer alıyor. Yotova, NATO ve AB ile yakın işbirliği içinde anti-İHA sistemlerinin tedarik edilmesi ile stratejik tesislerin güvenliğinin güçlendirilmesine yönelik yasal düzenlemelerin değerlendirilmesi gerektiğini ifade etti.
NATO'nun Doğu Gözcüsü faaliyeti kapsamında Bulgaristan'ın müttefik ülkelerden Karadeniz bölgesinin güvenliğine yönelik katkılarını artırmalarını talep edebileceği de kaydedildi.
Başbakan Radev'den somut inceleme planı
Bulgaristan Başbakanı Rumen Radev de toplantı sonrası yaptığı açıklamada, mevcut durumda ulusal güvenliğe yönelik doğrudan bir tehdit bulunmadığını ancak risklerin süregeldiğini belirtti. Radev, Türkiye ve Romanya ile ABD'nin desteğiyle saldırıların gerçekleştiği bölgenin incelenmesini önereceklerini açıkladı. Özellikle halen su üzerinde bulunan gemide inceleme yapılacağı, İHA'lara ait parçalar ve saldırının niteliğini ortaya koyabilecek izlerin aranacağı bildirildi.
Ne olmuştu?
Bulgaristan'ın Karadeniz açıklarında 6 Ekim'de iki ticari gemi İHA saldırısına uğramıştı:
- Togo bayraklı ALFA WATAN saldırının ardından batmış, 18 kişilik mürettebat tahliye edilmişti.
- Palau bayraklı Able adlı gemide yangın çıkmış, saldırı geminin su üzerinde kalmasına yol açmıştı.
Erdoğan ile Putin telefonda görüşmüştü
Cumhurbaşkanı Erdoğan, dün Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile telefon görüşmesi gerçekleştirmişti. Görüşmede Türkiye-Rusya ikili ilişkileri ile bölgesel ve küresel konular ele alındı. Erdoğan, Karadeniz'de seyrüsefer emniyetinin sağlanması için yapılan çalışmaların büyük önem arz ettiğini belirterek, Türkiye'nin Rusya ile Ukrayna arasında doğrudan temaslara başlanmasına ilişkin gayretlere katkı vermeye her zaman hazır olduğunu dile getirdi.
