Kanada'nın enerji deposu olarak bilinen petrol zengini Alberta eyaleti, 19 Ekim tarihinde federasyon bünyesinde kalıp kalmayacağını ve gelecekte bağlayıcı bir bağımsızlık referandumu yapılıp yapılmayacağını oylamak üzere sandık başına gidiyor.
Başkent Ottawa ile bağların koparılması fikri, eyalet genelinde büyük bir zenginlik vaadi ile ağır bir ekonomik çöküş riski tartışmalarını beraberinde getiriyor. Oylamanın olası sonuçları ülke çapında geniş yankı uyandırıyor.
Ayrılık yanlıları güçlü devlet olacağına inanıyor
Eyaletin ayrılmasını savunan bağımsızlık yanlıları, devasa petrol ve doğal gaz rezervleri sayesinde Alberta'nın tek başına güçlü bir devlet olabileceğini ileri sürüyor. Federal hükümete aktarılan milyarlarca dolarlık vergi gelirinin eyalet bünyesinde kalmasıyla büyük bir refah artışı yaşanacağını belirten ayrılıkçı gruplar, bazı temel iddialar öne sürüyor:
- Mevcut insan kaynağı, kurumsal yapı ve altyapının sağladığı avantajla her yıl milyarlarca dolarlık bütçe fazlası elde edileceği
- Bu fazlanın halkın vergi yükünü hafifleteceği
- Petrol ve doğal gaz gelirlerinin tamamının eyalette kalmasıyla ekonominin daha da güçleneceği
şeklinde değerlendiriliyor.
Ayrılık milyarlarca dolara mal olacak
Buna karşın eyalet yönetimi ve önde gelen ekonomistler, bağımsızlığın getireceği maliyetler konusunda kamuoyunu uyarıyor. Hükümet raporlarında geçiş sürecinin yüz milyarlarca dolara mal olabileceği ve ulusal borçtan devralınacak payın eyalet ekonomisini sarsacağı vurgulanıyor.
Süreci Birleşik Krallık'ın Avrupa Birliği'nden ayrılışına benzeten uzmanlar, olası ayrılığın yaratacağı sonuçları şöyle sıralıyor:
- Belirsizliğin yatırımları durdurması
- Ticarete ağır darbe indirmesi
- Kitlesel istihdam kayıplarına yol açması
Öte yandan Başbakan Mark Carney de olası bir ayrılığın eyalet ekonomisine telafisi güç ve ağır bir darbe vuracağı uyarısında bulunuyor.
