İstanbul'daki rekor yağışın perde arkası: Üç meteorolojik etken birleşti

İstanbul'da son günlerde etkili olan şiddetli yağışın gerisinde üç meteorolojik etkenin aynı anda birleşmesinin yattığı belirlendi. Karadeniz'in ısınan suları, Balkanlar üzerinden gelen soğuk hava ve denizden nem taşıyan poyraz, birlikte hareket ederek kentte rekor düzeyde yağışa yol açtı.

İstanbul Teknik Üniversitesi İklim Bilimi ve Meteoroloji Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Mikdat Kadıoğlu, kentin özellikle kuzey ilçelerinde yaşananların, bölgenin kendi imkanlarıyla baş edemeyeceği bir tablo ortaya çıkardığını ifade etti.

Kadıoğlu, aynı gün içinde farklı ilçelerde ortaya çıkan tablonun, afetin oluşumunda yalnızca yağış miktarının değil; yağışın düştüğü yerin özellikleri ve kentin altyapısının da belirleyici olduğunu gösterdiğini vurguladı.

14 Ekim saat 23.03 itibarıyla alınan son 24 saatlik ön yağış verilerine göre ilçeler arasında büyük bir fark ortaya çıktı:

• Beykoz'da metrekareye 230,3 kilogram yağış düştü
• Bu miktar, kentin ekim ayı ortalama toplam yağışı olan 66,3 kilogramın yaklaşık 3,5 katına karşılık geldi

Yağış miktarının, metrekareye düşen suyun yüksekliği üzerinden ölçüldüğünü hatırlatan Kadıoğlu, rakamların büyüklüğünü şu örnekle açıkladı:

• 1 milimetre yağış, metrekareye 1 litre yani 1 kilogram su düşmesi anlamına gelir
• Metrekareye 100 kilogram yağış, suyun akmadığı ve sızmadığı bir durumda 10 santimetre yüksekliğinde tabaka oluşturur
• Beykoz'da ölçülen yağış, 100 metrekarelik bir çatıya yaklaşık 24 ton su düşmesi demektir

Kuzey ilçelerinde çok kısa sürede dökülen bu şiddetli yağışın etkisine dikkat çeken Kadıoğlu, kent geneline tek bir sarı uyarı verilmesinin, riskin yerini ve şiddetini anlatmaya yetmeyeceğini vurguladı.

Rekor yağışın üç temel nedeni

Prof. Dr. Kadıoğlu, rekor yağışın ardındaki meteorolojik dinamikleri şöyle özetledi:

• Karadeniz'in ısınan suları: Deniz suyu sıcaklığının yaklaşık 19,5-20 dereceye ulaşması, atmosfere yoğun nem ve enerji sağladı
• Balkanlar'dan gelen soğuk hava: Üzerine gelen soğuk hava kütle, sıcak ve nemli hava ile çarpışarak güçlü bir yükseliş hareketi oluşturdu
• Nem taşıyan poyraz: Deniz üzerinden kente ulaşan poyraz, sıcak suyun buharlaştırdığı nemi kara üzerine taşıdı

Üç etkenin aynı anda ve aynı bölge üzerinde birleşmesi, İstanbul'un kuzey ilçelerinde olağanüstü düzeyde yoğun bir yağış üretti. Uzmanlar, iklim değişikliğiyle birlikte Karadeniz sularının daha da ısınmasının benzer yağış olaylarının şiddetini artırabileceği uyarısında bulunuyor.