İran'da yoksul aileler organlarını satıyor: Tahran sokakları ilanlarla doldu

İran'da ekonomik krizin derinleşmesiyle birlikte organ satışı sokaklara taşındı. Başkent Tahran'da sosyal medyada paylaşılan bir video, sokak köşesinde bekleyerek böbreğini satmak için alıcı arayan bir erkeğin görüntüsünü ortaya koydu. Bu görüntüler, ülkede hızla yayılan organ ticareti gerçeğini gözler önüne serdi.

Görüntüleri incelemeye başlayan gazeteciler, Tahran'ın merkezinde geniş çaplı bir organ ticareti ağı keşfetti. Halk arasında "Böbrek Caddesi" olarak bilinen Ferheng Hüseyni Caddesi'nde duvarlar, metal kapılar ve binaların belirli bölümleri telefon numaraları ve organ satışı ilanlarıyla dolu hale gelmiş durumda.

Cadde üzerinde bulunan bir belediyeye bağlı tıp merkezi ile Böbrek Hastalarını Destekleme Yardım Derneği'nin varlığı, ilan yoğunluğunun artmasında önemli rol oynuyor. Duvarlardaki yazılar yalnızca böbrekle sınırlı kalmadı; karaciğer, kemik iliği ve hatta testis satışı için de ilanlar görüldü. Benzer ilanların Tahran'ın farklı noktalarında da bulunduğu, ancak Ferheng Hüseyni ve Valinejad caddelerindeki yoğunluğun dikkat çekici boyutta olduğu belirlendi.

Resmi bekleme listeleri yıllarca sürüyor

Merkezde görevli bir hastane çalışanı, resmi süreçle ilgili çarpıcı bilgiler paylaştı: "Resmi yoldan başvurup sırada beklerseniz dört yıla kadar sıra size gelmeyebilir. Hastası olan biri bu kadar uzun süre risk alıp bekleyemez; bu nedenle pek çok kişi böbrek satın alma yoluna gidiyor."

Bölgedeki ilanlar üzerinden ulaşılan kişiler arasında inşaat işçileri, motokuryeler ve farklı yaş gruplarından serbest meslek sahipleri bulunuyor. Satıcıların tamamı geçim sıkıntısıyla boğuşuyor.

Motokurye: "Böbreğimi 4,2 milyon TL'nin altına satmam"

Tahran'da motokurye olarak çalışan 30 yaşındaki bir genç, daha önce kendisine gelen teklifi yetersiz bulduğunu söyledi. Bir alıcının böbreği için 1,8 milyon TL teklif ettiğini, sigorta kapsamında 239 bin TL daha ekleneceğini ancak toplam tutarın 2 milyon TL'yi bulmasının bile işine yaramadığını ifade etti. Borçları nedeniyle paraya ihtiyacı olan genç kurye, böbreğini 4,2 milyon TL'nin altına satmayacağını belirtti.

Hastane aracılığıyla işlem yapılmasının daha güvenli olduğuna değinen kurye, ancak devletin belirlediği fiyatla alıcı bulunmasının altı ay ile bir yıl arasında sürebileceğini söyledi.

İnşaat işçisi: "Fiziksel olarak tamamen sağlıklıyım"

İlan veren 33 yaşındaki inşaat taş ustası ise kemik iliği satışı için 4,7 milyon TL istediğini, karaciğer ve böbrek için de ayrı ilanlar verdiğini aktardı. Tüm muayene testlerinin ve sağlık belgelerinin hazır olduğunu vurgulayan işçi, "Fiziksel olarak tamamen sağlıklıyım. Bu tutarın altında satamam" dedi.

Yaklaşık 58 yaşındaki bir serbest meslek sahibi ise, piyasa değerinin yüzde 20 ila 30 daha altında satış yapmaya hazır olduğunu açıkladı. Fiyatların günler içinde bile hızla değiştiğini belirten satıcı, bir çekin ödenebilmesi için yaklaşık 839 bin TL eksiği bulunduğunu söyledi.

Testis satışı ilanı veren işçi: "Hangisi daha erken satılabilirse o iyi"

Sokaktaki ilanlar arasında testis satışı için yazılmış bir numaraya da rastlandı. Telefona yanıt veren işçi, klinik masrafların da alıcıya ait olduğunu belirterek "Hayatım çıkmaza girdi" ifadesini kullandı. Muhabirin İran'da testis naklinin mümkün olmadığını hatırlatması üzerine ise "Haberim yoktu. Hangisi daha erken ve daha yüksek fiyata satılabilirse o daha iyi" yanıtını verdi.

Enflasyon %76,8, asgari ücret 20-30 milyon tümen

Organ satışı olgusunun ardındaki en büyük etken, ülkedeki yüzde 76,8'e ulaşan yıllık enflasyon. İstatistik verilerine göre aylık enflasyon da yüzde 4,4 seviyesine yükseldi. Gıda grubunda fiyat artışı yüzde 2,4, gıda dışı mal ve hizmetlerde ise yüzde 5,8 olarak kaydedildi.

• Asgari ücret: İşçilerin aylık asgari ücreti 20 ila 30 milyon tümen aralığında
• Geçim sepeti: Bağımsız işçi temsilcileri bir hanenin aylık geçim sepeti maliyetini yaklaşık 100 milyon tümen olarak hesaplıyor
• İş güvencesi: İşçilerin önemli bir bölümü geçici veya mevsimlik sözleşmelerle çalışıyor

Bir kesimin asgari ücretin altında gelirle ya da emekli maaşıyla geçinmeye çalıştığı da belirtiliyor. Geçim sıkıntısının organ satışını kaçınılmaz hale getirdiği açık bir şekilde ortaya çıkıyor.