İran savaşında anlaşma arayışı: Trump'tan 38 köprünün hedef alındığı açıklaması

İran savaşında anlaşma arayışı sürüyor. ABD ile İran arasında savaşı sona erdirmeye yönelik diplomatik çabalar hız kazanırken, iki ülkeden karşılıklı açıklamalar gelmeye devam ediyor.

ABD ve İsrail'in İran'a yönelik saldırılarıyla başlayan savaşın sona erdirilmesi için yürütülen müzakerelerde Washington ile Tahran arasında, ateşkes mesajları ve karşılıklı askeri uyarılar aynı anda gündeme geldi.

Trump: Yeniden saldırı ihtimali son derece düşük

ABD Başkanı Donald Trump, bir telefon röportajında, savaşı sona erdirmek amacıyla yürütülen görüşmelerin ilerlemesi halinde İran'a yeni saldırılar düzenlenmesinin son derece düşük bir ihtimal olduğunu belirtti.

Trump, yeni bir askeri operasyon olasılığına ilişkin değerlendirmesinde "Bu, çok güçlü bir anlaşma imzalayıp imzalamayacaklarına bağlı. Yeniden saldırı düzenlememizin gerekli olması son derece düşük bir ihtimal." ifadelerini kullandı.

Bununla birlikte ABD lideri, ülkesinin İran'da olası saldırılar için altyapı hedeflerini belirlediğini de açıkladı. Trump, bu hedefler arasında 38 köprünün bulunduğunu öne sürerek, söz konusu köprülerin "kelimenin tam anlamıyla bir saat içinde" yıkılabileceğini iddia etti.

İran'dan ABD'ye: Ya anlaşma ya savaş

Trump'ın açıklamalarının ardından İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi de Washington yönetimine seslenerek, Tahran'ın savaşın sona erdirilmesine yönelik teklifinin halen masada olduğunu duyurdu.

Sosyal medya üzerinden ABD'deki 3 Kasım ara seçimlerinin sonuçlarına işaret eden Arakçi, "Amerikalı seçmenler tercihlerini yaptı. Şimdi seçim yapma sırası Beyaz Saray'da." ifadelerini kullandı.

İran'ın iki gün içinde uygulanabilecek anlaşma teklifinin geçerliliğini koruduğunu belirten Arakçi, "Tüm cephelerde savaşın sona erdirilmesi de dahil olmak üzere taleplerimizi kabul edin ve sonuçlarını görün." dedi.

İran Dışişleri Bakanı, ABD'nin yeniden askeri saldırı başlatması halinde sert karşılık verecekleri uyarısında bulundu. Arakçi, "Ya da savaşı seçin ve teyakkuzda olan, savaş alanında deneyimli savaşçılarımızın üzerinize nasıl ateşten bir cehennem yağdıracağına tanık olun." sözleriyle Washington'a seslendi.

Tahran yönetiminin eylül ayında sunduğu yedi aşamalı önerinin, iki gün içinde uygulanabilecek şekilde yeniden düzenlendiği belirtiliyor. Katar'ın arabuluculuğunda yürütülen dolaylı müzakerelerde öne çıkan başlıklar şunlar:

• Savaşın tüm cephelerde sona erdirilmesi
• Hürmüz Boğazı'nda deniz trafiğinin yeniden düzenlenmesi

ABD'nin Çin'den yardım istediği öne sürüldü

Taraflar arasında diplomatik temaslar sürerken, ABD yönetiminin İran üzerindeki nüfuzunu kullanması için Çin'e başvurduğu öne sürüldü.

ABD'li bir yetkiliye dayandırılan bilgilere göre, ABD Hazine Bakanı Scott Bessent, Trump'ın desteğiyle Pekin yönetiminden İran'la savaşın sona erdirilmesine yardımcı olmasını istedi. Ayrıca Çin yönetiminin Washington'dan gelen mesajı Tahran'a ilettiği bildirildi.

ABD'de savaşa yönelik kamuoyu tepkisinin artması ve Cumhuriyetçilerin ara seçimlerde uğradığı kayıpların ardından İran'da diplomatik çözüm bulunması, Trump yönetiminin öncelikli meselelerinden biri haline geldiği ifade edildi.

Öte yandan Trump'ın 18 Kasım'da Çin'in Shenzhen kentinde Devlet Başkanı Şi Cinping ile gerçekleştirmesi beklenen görüşmede İran meselesinin gündeme geleceği öne sürüldü. Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin'in de görüşmeye katılmasının beklendiği iddia edildi.

Çin'den bölge ülkelerine diplomasi hamlesi

Pekin yönetimi de Ortadoğu'daki çatışmaların sona erdirilmesine yönelik diplomatik girişimlerini yoğunlaştırdı. Çin'in Ortadoğu Özel Temsilcisi Zhai Jun'un, bölgedeki gerilimin azaltılması amacıyla İran, Umman ve Suudi Arabistan'ı ziyaret etmesi bekleniyor.

Çin yönetimi taraflara müzakerelere dönme çağrısında bulunurken, bölgedeki çatışmaların küresel enerji tedariki ve deniz ticareti üzerindeki etkileri de Pekin'in diplomatik girişimlerinde önemli yer tutuyor.

Hürmüz Boğazı'nda petrol tankerinde yangın

Diplomatik girişimlerin sürdüğü sırada, küresel enerji ticaretinin en önemli geçiş noktalarından Hürmüz Boğazı'nda yeni bir tanker olayı yaşandı.

İran Deniz Kuvvetlerinden yapılan açıklamada, boğazın doğusunda seyir ve tanımlama sistemlerini kapatarak izin verilmeyen bir rotada ilerlediği belirtilen petrol tankerinin deniz mayınına çarptığı ifade edildi. Çarpmanın ardından tankerde yangın çıktığı kaydedildi.

Geminin kimliği, taşıdığı yük ve mürettebatın durumuna ilişkin ayrıntılı bilgi paylaşılmadı. Olayın koşulları bağımsız kaynaklarca doğrulanamadı.

İran, ABD'nin 8 Temmuz'da saldırılarına yeniden başlamasının ardından 12 Temmuz'da Hürmüz Boğazı'nı yeniden kapattığını duyurmuştu. Tahran yönetimi, belirlediği güzergâhlar dışında izinsiz geçiş yapan gemileri hedef alabileceği uyarısında bulunmuştu.

Küresel petrol taşımacılığı açısından stratejik öneme sahip boğazdaki güvenlik sorunları, savaşın sona erdirilmesine yönelik müzakerelerin en önemli başlıkları arasında yer alıyor.