İngiliz istihbaratının 30 yıllık takibi: Eski sağlık bakanı Komünist şüphesiyle MI5 radarındaydı

İngiltere iç istihbarat teşkilatı MI5'in gizliliği kaldırılan belgeleri, ülkenin en önemli siyasi figürlerinden birinin 30 yıl boyunca gizlice takip edildiğini gözler önüne serdi.

İngiltere Ulusal Sağlık Sistemi'nin (NHS) mimarı olarak kabul edilen eski sağlık bakanı Nye Bevan'ın, Komünist olduğu şüphesiyle ölümüne kadar MI5 gözetiminde tutulduğu açıklandı.

Ölümüne kadar izlendi

Ulusal Arşivler tarafından kamuoyuna açıklanan belgelere göre Bevan'ın parlamentodaki faaliyetleri, dışarıdaki hareketleri ve görüşmeleri 1933'ten 1960'taki ölümüne kadar yakından takip edildi.

MI5, Winston Churchill ile savaş dönemi koalisyon hükümetinin parlamentodaki en ateşli karşıtlarından biri olan Bevan'ın komünizme sempati duyduğundan şüpheleniyordu.

Tereddütleri giderilse de takip durmadı

Tşkilatın yürüttüğü soruşturmalar, Bevan'ın Komünist Parti ile bağlantıları nedeniyle 'endişe duyulmasını gerektirecek' bir durum bulunmadığını ortaya koydu. Ancak bu bulgu rağmen takip yine de sona erdirilmedi.

1955 tarihli bir istihbarat notunda şu ifadeler yer alıyor: '1943'ten bu yana Bevan'ın Komünist Parti ile ilişkilerine dair elimizdeki bilgiler, hem Komünist Parti'nin hem de Troçkistlerin zaman zaman onu kendileriyle birlikte çalışmaya ikna etmeye çalıştığını ancak başarılı olamadığını gösteriyor.'

NHS'nin kuruluşuna öncülük etti

1960'ta hayatını kaybeden Bevan, İkinci Dünya Savaşı'nın ardından sağlık bakanı oldu. İngiltere'de devlet tarafından finanse edilen Ulusal Sağlık Sistemi'nin 1948'de kurulmasına öncülük etmesiyle tanınıyor.

Galler'de kömür madenciliği yapan ve etkileyici hitabet yeteneğiyle öne çıkan Bevan, aynı zamanda Winston Churchill'in en önemli muhalifi olarak biliniyordu.

'Dosya şaşırtıcı derecede sıradan'

Bevan'ın ölümünden iki yıl sonra hazırlanan MI5 dosya incelemesinde şu değerlendirme yapıldı: 'Nye Bevan'ın ne kadar tartışmalı bir kişilik olduğu düşünüldüğünde, dosya şaşırtıcı derecede sıradan.'

Diğer açıklanan dosyalar

Kamuoyuna sunulan yeni belgeler arasında şu konular da yer alıyor:

• Wolfgang zu Putlitz – Hitler'in planlarına ilişkin bilgileri İngiltere'ye sızdıran Alman diplomatın dosyaları
• Frank Bossard – Savunma bilgilerini Rus casuslarına aktardığı gerekçesiyle 21 yıl hapis cezasına çarptırılan şahsa ilişkin belgeler
• Sovyet ajanlarına ve şüpheli istihbarat görevlilerine ilişkin çeşitli kayıtlar