Hindistan'da Z kuşağı sokaklara döküldü: Başkent ablukaya alındı

Hindistan'ın başkenti Yeni Delhi'de, seçmen listelerinden milyonlarca kişinin çıkarılmasına karşı başlatılan protestolar ikinci gününde de devam etti. Z kuşağı öncülüğündeki gösterilerde seçmen listelerinin yeniden düzenlenmesi ve seçim sisteminde reform yapılması talep edildi.

Gençlerin öncülük ettiği Hamamböceği Halk Partisi'nin (CJP) çağrısıyla düzenlenen gösterilerde ayrıca Baş Seçim Komiseri Gyanesh Kumar'ın istifası da istendi. Yetkililerin protestolara izin vermemesi üzerine kent merkezinde geniş güvenlik önlemleri alındı. Binlerce polis ve paramiliter personel görevlendirilirken, çok sayıda gösterici gözaltına alındı.

CJP liderleri mahkeme kararıyla serbest bırakıldı

Gösterilere katılmak üzere 10 Ekim Cumartesi günü Yeni Delhi'ye gelen CJP'nin kurucusu Abhijeet Dipke ile hareketin önde gelen isimlerinden Saurav Das ve Ashutosh Ranka, uçaklarının havalimanına inmesinin ardından polis tarafından gözaltına alındı. Üç isim, 11 Ekim Pazar günü çıkarıldıkları mahkemenin kararıyla serbest bırakıldı.

CJP'nin avukatı Ratna Singh, liderlerin kamu düzenini bir yıl boyunca bozmamaları koşuluyla serbest bırakıldığını açıkladı. Ancak kararın protestolara katılım açısından ne tür sınırlamalar getirdiği henüz netlik kazanmış değil.

Serbest bırakılmasının ardından sosyal medyadan bir açıklama yapan Dipke, Başbakan Narendra Modi'yi eleştirdi. Dipke, "CJP ne geri adım atacak ne de sindirilecek" ifadelerini kullandı.

Başkentte ulaşım ve internete kısıtlama

Protestolar nedeniyle Yeni Delhi'de olağanüstü güvenlik önlemleri uygulandı. Göstericilerin toplanmayı planladığı Jantar Mantar bölgesine girişler polis barikatlarıyla engellendi. Kentte en az 45 metro istasyonu kapatılırken, ana tren istasyonlarında seferler durduruldu veya iptal edildi.

• Başkent dışından gösterilere katılmak isteyen çok sayıda kişi yolculukları sırasında güvenlik güçleri tarafından durduruldu.
• Kent merkezinde internet erişimine kısıtlamalar getirildi.
• Connaught Place'de yollar barikatlarla çevrilirken, çok sayıda işyeri kepenk kapattı.
• Polis, protestolara katılan çok sayıda kişiyi gözaltına alarak otobüslerle bölgeden uzaklaştırdı.

Gözaltına alınan bazı göstericilerin otobüslerden "Gyanesh istifa etmeli" sloganları attığı bildirildi. Yerel basında 10 Ekim'de yaklaşık 7 bin kişinin gözaltına alındığı ve büyük bölümünün gece saatlerinde serbest bırakıldığı aktarıldı.

Yüksek Mahkeme'den hükümete müdahale

Hindistan Yüksek Mahkemesi, protestolar sırasında uygulanan ulaşım ve iletişim kısıtlamalarına ilişkin şikâyetleri değerlendirmek üzere 11 Ekim'de özel oturum düzenledi. Mahkeme, kamu düzenini tehdit eden bir durum bulunmadıkça internet erişiminin yeniden sağlanmasını, metro ve demir yolu hizmetlerinin normal şekilde sürdürülmesini istedi.

Ayrıca yurttaşların serbest dolaşım hakkının korunması ve hukuka aykırı gözaltı uygulamalarına son verilmesi gerektiğini vurguladı.

130 milyon seçmenin adı listelerden çıkarıldı

Protestoların merkezinde Hindistan Seçim Komisyonu tarafından ülke genelinde yürütülen seçmen listelerini güncelleme çalışması bulunuyor. Komisyon, ölen kişilerin, mükerrer kayıtların ve oy kullanma hakkı bulunmayanların listelerden çıkarılmasının amaçlandığını belirtiyor. Ancak çalışma kapsamında yaklaşık 130 milyon seçmenin adının listelerden çıkarılması tartışmalara yol açtı.

On binlerce kişi, seçmen listelerinden haksız yere silindiklerini ileri sürüyor. CJP ve muhalefet partileri, Baş Seçim Komiseri Gyanesh Kumar'ı süreci Başbakan Narendra Modi'nin liderliğindeki Hindistan Halk Partisi'nin (BJP) lehine yürütmekle suçluyor. Seçim Komisyonu ve iktidardaki BJP ise söz konusu iddiaları reddediyor.

'Hamamböceği' hareketi nasıl ortaya çıktı?

Hindistan'da gençlerin öncülük ettiği protesto hareketinin temelleri mayıs ayında atıldı. Hareketin doğuşuna, Hindistan Baş Yargıcı Surya Kant'ın işsiz gençlere ilişkin açıklamaları neden oldu. Kant'ın bazı işsiz gençleri "hamamböceklerine" benzetmesi büyük tepki çekti. Baş Yargıç daha sonra sözlerinin yanlış yorumlandığını savundu.

Daha önce muhalefetteki AAP ile çalışan ve Boston Üniversitesi'nde yüksek lisans eğitimini tamamlayan Abhijeet Dipke, bu açıklamaya sosyal medya üzerinden tepki gösterdi. Dipke'nin "Ya bütün hamamböcekleri bir araya gelirse?" paylaşımı kısa sürede yayıldı ve CJP hareketinin doğmasına yol açtı.

Hindistan'da resmî olarak siyasi parti statüsüne sahip olmayan hareket, özellikle gençler arasındaki:

• işsizlik,
• gıda güvenliği ve sınav sorularının sızdırılması,
• hükümetin hesap verebilirliği

konuslarındaki tepkilerle büyüdü.

Eğitim Bakanının istifasının ardından yeni hedef

CJP, yaz aylarında eğitim sisteminde reform yapılması ve Eğitim Bakanı Dharmendra Pradhan'ın istifası talebiyle haftalarca süren protestolar düzenlemişti. Beş hafta devam eden gösteriler, temmuz ayında Eğitim Bakanı'nın istifasıyla sona ermişti.

Hareket, bu kez seçim sistemindeki uygulamaları gündemine alarak Baş Seçim Komiseri Gyanesh Kumar'ın istifasını talep ediyor. CJP yöneticileri, talepleri karşılanana kadar barışçıl protestoları sürdüreceklerini açıkladı.