İsrail'de 7 Ekim 2023'te Hamas tarafından düzenlenen saldırının üçüncü yıl dönümünde ülkenin pek çok kentinde binlerce kişi soruşturma talebiyle sokağa döküldü. Özellikle Kudüs'te Başbakan Benyamin Netanyahu'nun konutu ile parlamento önünde toplanan kalabalıklar, saldırı sürecine dair kapsamlı bir inceleme yürütecek devlet soruşturma komisyonu kurulmasını istedi.
Ülkenin en büyük kentlerinden Tel Aviv'in yakınındaki bir otoban da göstericiler tarafından kısa süreliğine trafiğe kapatıldı.
Şimdiye kadar saldırının nasıl mümkün hale geldiği ve siyaset ile güvenlik birimlerinin olası hatalarına yönelik kapsamlı bir incelemenin başlatılmamış olması, protestocuların en çok tepki gösterdiği konuların başında geliyor.
Seçimlere üç hafta kaldı
Bazı göstericiler, Netanyahu için dönüm noktası kabul edilen yaklaşan seçime atıfla "İnsanlar 27 Ekim'de 7 Ekim'i hatırlayacak" yazılı dövizler taşıdı. Üç hafta sonra düzenlenecek bu seçimler, katliamın ardından İsrail'de yapılacak ilk parlamento seçimleri olma özelliği taşıyor.
Netanyahu ve koalisyon ortaklarını eleştirenler, Hamas'ın saldırısı sırasındaki siyasi ve askeri başarısızlığın kişisel sorumluluğunu üstlenmediklerini savunuyor. Kamuoyu yoklamalarına göre kritik seçimlerde ne Netanyahu'nun bloğu ne de muhaliflerin oluşturduğu ittifak salt çoğunluğa ulaşamayacak.
Bilanço ağır
7 Ekim 2023'te İsrail topraklarına düzenlenen saldırılarda yaklaşık bin 200 kişi hayatını kaybetmiş, 251 kişi rehin alınarak Gazze Şeridi'ne götürülmüştü. Saldırının ardından başlayan İsrail'in Gazze'ye yönelik operasyonlarında ise Gazze Sağlık Bakanlığı'na göre 74 binden fazla Filistinli yaşamını yitirdi. Siviller ile militanlar arasında ayrım yapmayan bakanlık, ölenlerin yaklaşık yarısının kadın ve çocuk olduğunu bildiriyor. Bakanlığın açıkladığı rakamlar, Birleşmiş Milletler kuruluşları ve bağımsız uzmanlar tarafından genel olarak güvenilir kabul ediliyor.
Güneyde yas tutuldu
İsrail'in güneyinde aileler, üç yıl önce saldırıların gerçekleştirildiği kavşaklarda, sığınaklarda ve Supernova Müzik Festivali'nin düzenlendiği alanda yas tuttu. Bu yıl dönümü, tüm rehinelerin geri getirildiği ilk yıl dönümü olması nedeniyle yas sürecinde yeni bir aşamaya işaret ediyor.
Festivalin anma alanında toplananlar, katliamların başladığı saat olan 06.29'da bir dakikalık saygı duruşunda bulundu. Katılımcılar, öldürülen aile üyeleri ve arkadaşlarının portrelerini taşıdı.
Gazze'de yıkım ve çaresizlik
Filistinliler için bu yıl dönümü, on binlerce kişinin ölümüne yol açan İsrail harekatının ardından sefalet ve zorluklarla geçen bir gün daha anlamına geliyor. Yaklaşık 2 milyonluk nüfusun büyük bölümü, sağlıksız koşulların hakim olduğu geniş çadır kamplarda yaşamını sürdürüyor.
Gazze'deki kentlerin büyük bölümü enkaz halinde. Bölgenin yarısından fazlası hâlâ İsrail ordusunun kontrolünde. Yaklaşık bir yıl önce varılan ateşkes anlaşmasına rağmen saldırılar neredeyse her gün devam ediyor.
İsrail işgali altındaki Batı Şeria'da da şiddet arttı. Aşırı sağcı hükümetten cesaret alan yerleşimciler, Filistinlilere saldırarak mallarına zarar veriyor.
Bölge açısından bu yıl dönümü, son üç yılda yaşanan çarpıcı dönüşümü de ortaya koyuyor. İsrail, Suriye ve Lübnan'da geniş alanları ele geçirdi. Lübnan'da 300 binden fazla kişi hâlâ yerinden edilmiş durumda bulunuyor.
ABD ve İsrail'in İran'a saldırmasıyla başlayan çatışma, Arap Körfez ülkelerine yayılan saldırıları tetikledi ve küresel ekonomiyi sarsan sonuçlar doğurdu.
