Güvenlik ve Kalkınma Yolu Projesi Türkiye-Irak ticaretini ikiye katlayacak

Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, 26 Eylül'de New York'ta yaptığı açıklamada, Irak'ın silahlı grupları silahsızlandırması halinde Türkiye'nin Başika'daki askeri varlığını kademeli olarak sonlandırabileceğini duyurdu. Özellikle PKK ve bağlantılı grupların silahsızlandırılmasına ilişkin açıklamalar, güvenlik denklemindeki olası değişimin ticaret hacmine ne boyutta etki edebileceğini de gündeme taşıdı.

DEİK Türkiye-Irak İş Konseyi Başkanı Halit Acar, Başika ve Sincar çevresindeki güvenlik koşullarının iyileşmesinin Türkiye-Irak ekonomik ilişkilerinde önemli rol oynayacağını, ancak tek başına yeterli olmayacağını belirtti. Bugün 17 milyar dolarda bulunan ticaret hacminin, 30 milyar dolarlık hedef doğrultusunda değerlendirilmesinde normalleşmenin doğrudan ticari faaliyete dönüşmese bile ticaretin öngörülebilirliğini artıracağını ifade etti.

Öngörülebilir bir koridorun özellikle karayolu taşımacılığında araç devir hızını yükseltebileceğini ve lojistik maliyetleri düşürebileceğini kaydeden Acar, güvenlikteki iyileşmenin ticarete yansıması için gümrük ve sınır işlemlerinin de geliştirilmesi gerektiğine dikkat çekti.

"Ekonomi açısından asıl önemli konu, güvenlik risklerinin azalmasının taşıma sürelerini, güzergâh belirsizliğini, bekleme maliyetlerini ve sigorta risklerini aşağı çekebilmesidir" diyen Acar, bunun iki ülke ekonomileri için kritik bir eşik olduğunu vurguladı.

Kalkınma Yolu Projesi'nin geleceğinde Kuzey Irak'taki güvenlik koşulları belirleyici başlıklar arasında yer alıyor. Irak'ın Fav Limanı'nı Türkiye'ye bağlaması planlanan demiryolu ve otoyol ağı, yalnızca iki ülke arasındaki ticareti değil, Türkiye'nin bölgesel transit taşımacılıktaki konumunu da doğrudan etkileyecek kapsamlı bir yatırım olarak öne çıkıyor.

Acar, "Burada yalnızca bir ulaştırma yatırımı değil, kesintisiz çalışan bir ticaret koridoru oluşturulması hedeflenmektedir" şeklinde konuştu. Kalkınma Yolu'nun Türkiye üzerinden Orta Koridor'a bağlanmasıyla Irak'ın Körfez, Avrupa ve Türkistan arasındaki ticaret ağında daha güçlü bir konuma gelebileceğini, bu bağlantının Türkiye'nin lojistik kapasitesini de geliştirebileceğini ifade etti.

Demiryolu güzergâhları, finansman, teknik standartlar ve Ovaköy–Fişhabur bağlantısına ilişkin çalışmaların sürdüğünü aktaran Acar, güvenlik koşullarındaki iyileşmenin projenin ticari kullanılabilirliğini ve özel sektörün yatırım iştahını artırabileceğini belirtti.

Gümrük tarafında da köklü adımlar gerekiyor. 30 milyar dolara çıkarılması hedeflenen ticaret hacmi için güvenlik kadar sınır kapılarındaki işlemlerin hızı ve öngörülebilirliği büyük önem taşıyor. Acar'ın öne çıkardığı kritik başlıklar şunlar:

• Sınır kapılarında dijitalleşmenin tamamlanması
• Gümrük işlemlerinin elektronik ortamda yürütülmesini sağlayan ASYUDA sisteminin entegrasyonunun hızlandırılması
• TIR işlemlerinin daha öngörülebilir hale getirilmesi
• Gümrük süreçlerinde ortak standartların geliştirilmesi
• Taşımacılıkta bekleme sürelerinin azaltılması

Yatırımların Karşılıklı Teşviki ve Korunması ile Çifte Vergilendirmeyi Önleme anlaşmalarının etkin biçimde uygulanmasının da büyük önem taşıdığını belirten Acar, "Türkiye-Irak ilişkilerinin önümüzdeki dönemde yalnızca ihracat ve ithalat rakamlarıyla değil, üretim, yatırım, lojistik ve hizmetleri aynı ekosistem içinde değerlendirmemiz gerektiğine inanıyorum" dedi.

Ekonomik boyutta yeni dönemin yalnızca mal ticaretiyle sınırlı kalmaması gerektiğini vurgulayan Acar, Türk şirketleri için farklı sektörlerde geniş fırsatlar bulunduğunu söyledi. Yatırım alanlarının çeşitlenmesinin iki ülke arasındaki ekonomik ilişkileri daha da güçlendirebileceğini kaydederek şu alanlara dikkat çekti:

• Lojistik ve depolama
• Gıda ve tarım
• Sağlık
• Enerji
• Altyapı
• Konut ve ticari gayrimenkul
• Finansal hizmetler
• Perakende sektörü

DEİK Türkiye-Irak İş Konseyi olarak süreci yakından takip ettiklerini ve gerçekleştirdikleri etkinlik ve ziyaretlerin 30 milyar dolarlık ticaret hedefine katkı sağladığını kaydeden Acar, "Türk müteşebbislerimizin iştahı yüksek. Olumlu gelişmeler oldukça bölgedeki çeşitlenme ve verimlilik daha üst seviyelere ulaşacak" şeklinde konuştu.