Görme Engelli Yolcunun Erişilebilirlik Şikâyeti Sonuç Verdi: İki Belediyeye 50'şer Bin Lira Ceza

Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumu (TİHEK), görme engelli bir kişinin işe gidiş ve dönüşlerinde kullandığı güzergâhta yaşanan erişilebilirlik sorunları nedeniyle Eskişehir Büyükşehir Belediyesi ile Tepebaşı Belediyesi'ne 50'şer bin lira idari para cezası uygulanmasına karar verdi.

Kararın ayrıntılarına göre, yüzde 52 oranında görme engeli bulunan bir kişi, iş yerine giderken ve dönerken kullandığı sokakta hız kesici kasis ve yaya geçidi bulunmadığını, kaldırımların ise erişilebilirlik standartlarına uygun olmadığını belirterek Kuruma başvuruda bulundu.

Başvuran kişi, sokakta mesai saatlerinde araç trafiğinin yoğunlaştığını ve araçların yüksek hızla seyretmesinin yayalar açısından ciddi bir güvenlik riski oluşturduğunu ifade etti. Kaldırımlarda yer alan engeller, standart dışı yapılar ve zemin bozuklukları nedeniyle güvenli bir yürüyüş güzergâhı bulamadığını dile getiren görme engelli vatandaş, bu durumun kendisini taşıt yolunda yürümek zorunda bıraktığını bildirdi.

Ayrıca UKOME'ye yaptığı hız kesici kasis talebinin, kasislerin yalnızca okul önlerine yapılabileceği gerekçesiyle reddedildiğini de kaydetti.

İnceleme Sonucunda Kritik Eksiklikler Belirlendi

Erişilebilirlik İzleme ve Denetleme Komisyonu tarafından güzergâhta gerçekleştirilen teknik incelemede şu tespitler ortaya çıktı:

• Kaldırımlarda kesintisiz ve 150 santimetre genişliğinde engelsiz geçişin sağlanamadığı
• Elektrik direkleri ve trafik tabelalarının yaya geçişini engellediği
• Bazı noktalarda rampa bulunmadığı
• Yaya geçidi ve hissedilebilir yüzey işaretlerinin eksik olduğu
• Kaldırım zeminlerinin onarıma ihtiyaç duyduğu

Uzman alt komisyon, bölgede hız kesici kasise gerek olmadığını ancak yaya geçidi ve uyarıcı levhaların daha uygun bir çözüm oluşturacağını belirterek görüş bildirmişti. Tepebaşı Belediyesi'ne ise konunun aciliyetinin resmen bildirilmişti.

Gerekçe: Engellilik Temelinde Ayrımcılık Yasağı İhlal Edildi

TİHEK, 6701 sayılı Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumu Kanunu kapsamında değerlendirilen başvuruda, engellilik temelinde ayrımcılık yasağının ihlal edildiğini tespit etti. Kurul kararında, güzergâhta yapılan teknik incelemenin raporlarına atıfta bulunularak yalnızca bir adet yaya geçidi tesis edilmesi ve trafik işaretlemelerinin artırılmasının sorunun giderilmesi bakımından yetersiz kaldığı vurgulandı.

Kararın sonuç bölümünde, Eskişehir Büyükşehir Belediyesi'nin başvuranın güvenli ve bağımsız erişim ihtiyacını karşılamaya yönelik aldığı alternatif tedbirlerin etkili bir çözüm oluşturmadığı, Tepebaşı Belediyesi'nin ise erişilebilir çevre koşullarını makul süre içinde ve etkili biçimde sağlayamadığı belirtildi. Bu eksikliklerin bir sonucu olarak görme engelli vatandaşın diğer yayalara kıyasla dezavantajlı bir konuma sokulduğu tespitine varıldı.