Gençler 'hamam böceği' benzetmesini sahiplendi: Hindistan'ı kasıp kavuran protestolar büyüyor

Hindistan'da on binlerce güvenlik görevlisinin konuşlandırılmasına rağmen barikatları aşan genç protestocular, hükümet karşıtı sloganlarla polisle karşı karşıya geldi. Gözaltına alınan bir gencin polis otobüsüne bindirildiği sırada "Yaşasın devrim" şeklinde slogan attığı eylemler, Z kuşağı aktivistlerinin geniş katılımıyla her geçen gün daha da büyüyor.

Bağımsız araştırma kuruluşu ACLED, Başbakan Narendra Modi hükümetine yönelik itirazların tırmanmasıyla birlikte bu yılki sokak gösterilerinin son on yılın herhangi bir döneminden daha yüksek seviyeye ulaşmasının muhtemel olduğunu açıkladı.

Seçim Komisyonu Başkanı'nın istifası talep ediliyor

Başkent Delhi ve diğer bölgelerdeki gösteriler, iktidardaki Bharatiya Janata Partisi'nin (BJP) eyalet seçimlerini kazanmasına zemin hazırladığı öne sürülen seçmen kütüğü revizyonu nedeniyle Seçim Komisyonu Başkanı Gyanesh Kumar'ın istifasına odaklandı. BJP ise seçim zaferlerinin Modi'nin popülaritesi ve güçlü ekonomik büyümeden kaynaklandığını savunarak suçlamaları reddediyor.

"Hamam böceği" birleşimi ulusal kampanyaya dönüştü

Eylemlerin hız kazandığı nokta, Hindistan Yüksek Mahkemesi Başkanı'nın işsizleri "hamam böceklerine" benzetmesi oldu. Bu benzetme haziran ayında çevrim içi bir mizah şakası olarak başlamış, ardından Cockroach Janta Partisi (CJP) adlı oluşumun kurulmasıyla ulusal bir kampanyaya dönüşmüştü.

Ana akım medyanın eylemleri sınırlı şekilde aktarmasına karşılık, cep telefonlarıyla donatılmış binlerce protestocu ve YouTube'daki bağımsız kanallar hareketi görünür kılarak CJP kurucusu Abhijeet Dipke ile sol görüşlü aktivist Neha Bora'yı öne çıkardı.

Muhalefet de sokakta

Muhalefet partileri de süreçte yeniden hareketlendi. Kongre Partisi lideri Rahul Gandhi ve on binlerce destekçisi meydanlara indi. Olaylar Bangladeş ve Nepal'de hükümetleri deviren gençlik hareketleriyle karşılaştırılsa da uzmanlar, Hindistan'ın siyasi dengeleri ve Modi'nin popülaritesi nedeniyle bu benzerliklerin birebir uyuşmayabileceği uyarısında bulunuyor.

Tepkinin altında yatan nedenler

Gösteriler aynı zamanda Modi'nin 12 yıllık iktidarında kaydedilen ekonomik büyümeye rağmen milyonlarca genç için istihdam sağlanamamasına yönelik öfkeyi de yansıtıyor. Tepkileri büyüten başlıca unsurlar arasında şunlar yer alıyor:

• İstihdam ve eğitim alanındaki kritik sınav sorularının sızdırılması
• Kadınlara yönelik suçlardaki yüksek oranlar
• Modi ile yakın bağları olduğu iddia edilen milyarder iş insanlarının yükselişi
• Dini altyapıya ağırlık verilmesi ve azınlıklara yönelik şiddet vakaları

"Bu, aşağı yönlü bir sarmalın başlangıcı"

Ülkedeki 1 milyar seçmenin yaklaşık dörtte birini 30 yaş altı nüfus oluştururken, analistler mevcut eylemleri ve muhalefete yönelen desteği Modi'nin 2014'te iktidara gelmesinden bu yana yaşadığı en kötü kriz olarak tanımlıyor.

Hükümet karşıtı gösterilerde öncü rol oynayan aktivist Yogendra Yadav, şu değerlendirmeyi yaptı: "Ulus aniden sesini buldu. Bunun Modi rejiminin sonunun başlangıcı olduğunu söyleyemem, ancak bu kesinlikle aşağı yönlü bir sarmalın başlangıcı."

Gençler geri adım atmıyor

Hükümetin daha önceki sert müdahalelerine rağmen sokaktaki gençlerin geri adım atmadığı görülüyor. Delhi'deki gösterilere katılan 21 yaşındaki Delhi Üniversitesi öğrencisi Ananya Raturi, gözaltı aracının sileceklerine tutunduktan sonra şu ifadeleri kullandı: "İçimizdeki korku bitti. Polisin bizi gözaltına almasından ya da dövmesinden korkmuyoruz. Bu nesil bundan keyif alıyor."

Polis teşkilatı ise göstericilerin darbedildiği yönündeki suçlamaları reddederek müdahalelerin belirlenen prosedürlere uygun şekilde yapıldığını bildirdi.

"Çok şey vadettiler ama tutamadılar"

Modi'nin vaat ettiği istihdam ve temiz yönetim söylemleriyle büyüyen birçok genç, aradan geçen 10 yılın ardından beklentilerinin karşılanmadığını ifade ediyor. Kalküta'da tıp eğitimi alan ve 2014 yılında seçmen kütüğüne kaydedilen Gauri Seth, hükümetin çok şey vadettiğini ancak bunları yerine getiremediğini belirterek şöyle konuştu: "Bunun yerine dini altyapı gibi konulara odaklanıyorlar. Azınlıklara yönelik şiddet vakaları var. Biri onlara karşı konuştuğunda bu vatana ihanet ya da isyan olarak etiketleniyor."

Hükümet ise 2024 yılına kadarki altı yıllık süreçte ekonominin 168,3 milyon yeni istihdam oluşturduğunu açıklamış; Modi de tüm Hindistan halkı için çalıştıklarını belirterek ayrımcılık suçlamalarını reddetmişti.