G7 ülkelerinin liderleri, çevrim içi gerçekleştirdikleri zirvenin ardından küresel enerji güvenliği ve piyasa istikrarına ilişkin ortak bir açıklama yayımladı. Açıklamada, petrol piyasalarında benzeri görülmemiş dalgalanmaların ve hızla yükselen fiyatların hem ekonomik istikrarı hem de vatandaşların refahını ciddi biçimde tehdit ettiği vurgulandı.
Enerji arzını istikrara kavuşturmak, haneleri ve işletmeleri fiyat şoklarından korumak ve küresel enerji sistemlerinin uzun vadeli dayanıklılığını güçlendirmek amacıyla koordineli tedbirler üzerinde uzlaşıldığı bildirildi.
100 milyon varillik rezerv hemen devreye giriyor
Açıklamaya göre, Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) koordinasyonunda rezervlerden toplam 100 milyon varil petrol ve dizelin serbest bırakılmasına hemen başlanacağı ve bu miktarın 4 aylık bir döneme yayılacağı belirtildi. G7 üyelerinin ilk 20 gün içinde önemli miktarda dizeli piyasaya süreceği, ihtiyaç duyulması halinde ilave dizel stoklarının kullanılması olasılığının da gelecek günlerde IEA bünyesinde ele alınacağı ifade edildi.
Ayrıca şu düzenlemeler kararlaştırıldı:
- Rafineri bakım takvimleri, eş zamanlı kapasite kayıplarını önleyecek şekilde koordine edilecek.
- Mümkün olan tesislerde kapasite kullanım oranlarının geçici olarak artırılacağı bildirildi.
- Dizel piyasasındaki baskılara dikkat çekilerek, yüksek rafinaj kapasitesine sahip ülkelerle temas kurulup küresel rafine ürün üretiminin artırılması teşvik edilecek.
- IEA'dan Mart 2026 taahhütlerinin tam olarak uygulanmasının izlenmesi talep edildi.
Tüm enerji üreticilerine ortak çağrı
G7 ülkeleri arasında enerji ve enerji ürünleri ihracatına kısıtlama getirmekten kaçınılacağı belirtilirken, "Bütün üreticileri, piyasa gerilimlerini daha da kötüleştirebilecek yasaklar uygulamaktan kaçınmaya çağırıyoruz." ifadesine yer verildi.
IEA'nın tedbirlerin enerji güvenliği ve piyasa istikrarı üzerindeki etkilerini izleyeceği, ayrıca 20 gün içinde stokların yeniden doldurulmasını da kapsayan ve gelecekteki müdahaleleri güçlendirecek öneriler içeren bir takip raporu hazırlayacağı kaydedildi.
Hürmüz Boğazı ve İran vurgusu
Açıklamada, İran'ın bölgesel komşularına yönelik saldırılarının ve bunların uluslararası ticareti, enerji güvenliğini ve küresel ekonomiyi bozmasının kınandığı belirtildi. Hürmüz Boğazı'nda seyrüsefer hak ve ilkelerinin derhal ve bütünüyle yeniden tesis edilmesi çağrısı yapılarak, bu konudaki ortak çabaların artırılacağı ifade edildi.
Rusya'ya yönelik yaptırımların sürdürüleceği, yakıt, doğal gaz ve diğer emtia piyasalarına ilave olumsuz etkilerin yayılmasını önlemek için IEA ve küresel ortaklarla çalışılacağı da açıklamada yer aldı. Vatandaşların enerji fiyatlarına ilişkin kaygılarının öncelik olmaya devam ettiğinin altı çizilirken, gelişmelerin yakından izleneceği ve gerektiğinde tedbirlerin uyarlanacağı vurgulandı.
Petrol fiyatları geriledi
G7'nin bu kararı, arz sıkışıklığına ilişkin endişeleri hafifleterek petrol fiyatlarını aşağı çekti. Brent petrolün varil fiyatı, önceki kapanışa göre yüzde 2,2 azalarak 100 dolara geriledi.
Öte yandan ABD Başkanı Trump da sosyal medya üzerinden bir paylaşım yaparak, "Avrupa, ellerindeki devasa miktardaki dizel yakıt stokunu serbest bırakmayı az önce kabul etti. Süreç derhal başlayacak." ifadelerini kullanmıştı.
