G20'de aile fotoğrafı krizi: 7'den fazla bakan Lavrov ile aynı karede olmayı reddetti

G20 Dışişleri Bakanları Toplantısı'nın açılışında yapılması planlanan geleneksel aile fotoğrafı, katılımcı ülkelerin yaklaşık üçte birinin Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov ile aynı karede yer almayacağını bildirmesi üzerine iptal edildi. Bazı Avrupalı yetkililerin yanı sıra İngiltere ve Avustralya'nın fotoğraf çekimini boykot edeceklerini veya alanı terk edeceklerini iletmesinin ardından, etkinlik programdan kaldırıldı.

Toplantının açılışını yapan ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, uluslararası güvenliği ve ticareti tehdit eden konularda birlik çağrısında bulundu. Rubio, "Kritik bir andayız. Birbiriyle bağlantılı bir dizi ekonomik ve jeopolitik krizle karşı karşıyayız" ifadelerini kullandı. Ancak toplantıya katılan ülkelerin yaklaşık üçte biri herhangi bir Rus temsilciyle yan yana görünmeyeceklerini net şekilde ifade etti.

Avrupa Birliği ülkeleri de Ruslarla fotoğraf çekimini boykot edeceklerini açıkça belirtti. Almanya Dışişleri Bakanı Johann Wadephul, oturum öncesinde "Avrupalı ortaklar ile Sayın Lavrov'un bir arada olduğu bir aile fotoğrafı hiçbir şekilde çekilmeyecek çünkü Rusya ile hiçbir şey normal değil" şeklinde konuştu. İngiltere Dışişleri Bakanı Ed Miliband de benzer bir tutum sergileyerek "Ruslarla bu şekilde temas kurmuyoruz ve yıllardır da kurmadık" dedi.

Avustralya Dışişleri Bakanı Penny Wong ise açılış oturumunda doğrudan Lavrov'un önünde Rusya'nın Ukrayna işgalini "acımasız ve gerekçesiz" olarak nitelendirdi ve kınadı. Wong, Rusya'nın yasa dışı savaşının uluslararası piyasaları etkilediğini ve küresel gıda güvenliğini olumsuz yönde etkilediğini belirtti. Avustralya'nın fotoğrafı iptal etme kararına destek veren resmi bir açıklama da yapıldı: "Avustralya açık ve tutarlı olmuştur. Rusya'nın Ukrayna'yı acımasız ve yasa dışı işgalini normalleştirmeyeceğiz. G20'deki odağımız önümüzdeki önemli çalışmalarda ve küresel ekonominin karşı karşıya olduğu zorlukları ele almakta kalmaya devam ediyor."

Toplantıda yaşanan bu ayrışma, Trump yönetiminin Ukrayna savaşı sürerken Rusya'yı ve Devlet Başkanı Vladimir Putin'i uluslararası topluma yeniden dahil etme girişiminin yol açtığı kırılmanın bir başka göstergesi olarak değerlendirildi. Diplomatlar görüşmelerin samimi geçtiğini ancak Rusya'nın Ukrayna konusundaki tavrının ve Polonya'nın G20 üyeliğine karşı duruşunun tavizsiz olduğunu belirtti.

Katılımcılar, aşağıdaki gelişmelerin ortak bir bildiri çıkmasını zorlaştırdığını ifade etti:

• Trump yönetiminin diğer ülkelerin itirazlarına rağmen G20 üyesi Güney Afrika'yı davet etmemesi
• Polonya'nın G20 üyeliği konusundaki anlaşmazlık
• Rusya'nın Ukrayna konusundaki tavizsiz tutumu

Görüşmelerin cumartesi günü sona ereceği hatırlatılırken, birçok diplomat ortak bir bildiri çıkmasının muhtemel görülmediğini aktardı.

Toplantıda ilk kez konuk ülke olarak yer alan Polonya'nın Başbakan Yardımcısı ve Dışişleri Bakanı Radosław Sikorski, "Süren savaşlar var ve masada bu savaşların tarafları bulunuyor; bu nedenle ortak bir çizgide buluşmak oldukça zor" dedi. Kapalı kapılar ardındaki görüşmeleri kamuoyuyla paylaşma yetkisi bulunmayan bazı katılımcılar ise tüm zorluklara rağmen tarafların ayrılıkları aşma çabasında uzlaştığını ve ABD Başkanı Donald Trump'ın gelecek ay Florida'da ev sahipliği yapacağı G20 Liderler Zirvesi'ni başarılı kılmak için çalışacaklarını belirtti.

Davet listesinde de ciddi tartışmalar yaşandı. G20 üyesi olmayan ancak daha önceki toplantılara davet edilen Ukrayna bu yıl toplantıya çağrılmadı. ABD'li yetkililer bunun yalnızca resmi üyeleri kapsayan bilinçli bir tercih olduğunu bildirdi. Resmi üye olmayan Polonya ise ABD desteğiyle gruba üyelik talebinde bulunuyor.

Buna karşılık G20 kurucu üyesi ve gruptaki tek Afrika ülkesi olan Güney Afrika'nın davet listesinde yer almaması dikkat çekti. Trump yönetimiyle sert anlaşmazlıklar yaşayan Güney Afrika'nın geçen yıl yürüttüğü G20 dönem başkanlığında, Trump ve Rubio da dahil olmak üzere üst düzey ABD'li yetkililer düzenlenen toplantılara katılmamıştı. Güney Afrika yetkilileri ise duruma ilişkin olarak "Katılmayışımızın gönüllü olmadığını ısrarla belirttik" açıklamasını yaptı.