Fransa'da Protestolar Kontrolden Çıktı: Yağma, Yangınlar ve 1.200 Gözaltı

Fransa'da hayat pahalılığı, akaryakıt zamları ve özellikle eğitim sistemindeki bozulmaya karşı cumartesi günü düzenlenen geniş çaplı protestolarda şiddet olayları tırmandı. Bazı kamu binaları ateşe verilirken mağazalar yağmalandı, göstericilerle polis arasında sokak çatışmaları yaşandı.

Ülke genelinde yüz binlerce kişinin sokaklara döküldüğü cumartesi günü Paris, Lyon ve Marsilya gibi büyük kentlerde şiddet olayları yoğunlaştı. Resmî açıklamalara göre ülke genelinde bin 200 kişi gözaltına alındı, en az 150 polis ve jandarma mensubu yaralandı.

Başbakan: "Mucize" Oldu

Başbakan Sébastien Lecornu, olaylarda yaşanan şiddetin boyutuna dikkat çekerek bilançonun daha da ağır olmasının bir "mucize" olduğunu söyledi. Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron da şiddete başvuran tüm kişilerin yargı önüne çıkarılacağını vurguladı.

Sarı Yelekliler hareketi, sendikalar, lise ve üniversite öğrencileri, çiftçiler ve çeşitli sivil toplum örgütlerinin çağrısıyla düzenlenen eylemlere katılım tartışmalı. Hükümete göre ülke genelinde yaklaşık 550 bin kişi katılırken organizatörler bu rakamı 800 bin olarak açıkladı.

Sadece Paris'te 855 Gözaltı

İçişleri Bakanlığı'na göre başkentteki gösterilere 110 bin kişi katılırken bazı caddelerde ağır tahribat meydana geldi. Paris Emniyet Müdürlüğü'nün sabah saatlerinde açıkladığı bilançoda başkentte 855 kişinin gözaltına alındığı bildirildi. Olaylarda 13 güvenlik görevlisi ile 2 itfaiyeci yaralandı.

Şiddet olaylarının vurduğu kentler ve başlıcaları şöyle:

• Lyon: Bir turizm ofisi ateşe verildi.
• Limoges: 140 yılı aşkın geçmişe sahip tarihi belediye binası alevlere teslim oldu; vali yapının büyük ölçüde zarar gördüğünü duyurdu.
• Marsilya: Belediye binası basıldı. Göstericiler 1789 Fransız Devrimi'ne atıfla "Bu bir devrim! Bastille'i basıyoruz" sloganları attı.
• Gironde: Atlantik kıyısındaki departmanda valinin resmî konutu basıldı.

Saint-Étienne kentinde 17 yaşındaki bir gösterici, el bombasının patlaması sonucu bir elini kaybetti. Yaklaşık iki hafta önce de Lens kentinde okul önünde patlayan ses bombasıyla 15 yaşındaki bir gencin sol elini kaybetmesi tepki toplamıştı.

Öğrenci Eylemleri Haftalardır Sürüyor

Fransa'da lise öğrencileri eylül ayının ortasından bu yana daha fazla öğretmen, daha küçük sınıflar ve okullarda daha iyi eğitim imkânları talebiyle gösteri düzenliyor. Kamu borcu yüksek olan ülkede hükümet, parlamentodan kapsamlı bir tasarruf bütçesi geçirmeyi hedefliyor; bu bütçede eğitim alanında da ciddi kesintiler öngörülüyor.

Öğrencilerin eylemlerine hayat pahalılığı ve akaryakıt zamlarına tepki gösteren binlerce yetişkin de destek verdi. 2018'de akaryakıt vergilerine karşı başlayan Sarı Yelekliler hareketi de son protestolara aktif katılım sağladı.

Seçimlere Yaklaşırken Tepki Büyüyor

Fransa'da yaklaşık altı ay sonra cumhurbaşkanlığı seçimi yapılacak. İki dönemdir görevde olan Macron, anayasal sınırlama gereği yeniden aday olamayacak. Son anketlerde aşırı sağcı Marine Le Pen ile sol popülist Jean-Luc Mélenchon önde görünüyor.

Le Pen, göstericilerin taleplerinin "aşırı sol tarafından ele geçirildiğini" savundu. Mélenchon ise protestoların büyük bölümünün barışçıl geçtiğini belirterek medyayı kamuoyunu "şiddet görüntülerine boğmakla" suçladı.

ABD'den Göç Bağlantılı Açıklama

ABD Başkan Yardımcısı JD Vance, Fransa'daki şiddet olaylarından yoksul ülkelerden gelen göçü sorumlu tuttu. Sosyal medya paylaşımında Fransa ve diğer ülkelerdeki solcu siyasetçilerin "çeşitlilik ve merhamet adına" Üçüncü Dünya ülkelerinden göçü kendi ülkelerine taşıdığını öne sürdü.

Fransa'nın göçmenlerin entegrasyonu ve uyumluluğuna yeterince dikkat etmediğini savunan Vance, Demokratların Kongre'de söz sahibi olması hâlinde ABD'yi de benzer bir tablonun beklediği uyarısında bulunarak "Umarım Amerikalılar bunu izliyordur" dedi. Donald Trump'ın partisi 3 Kasım'daki ara seçimlerde kongredeki kıl payı çoğunluğunu korumayı hedefliyor.