Türkiye, sermaye piyasası tarihinin en büyük tahribatını yaratan fon skandalında sorumluların tespit edilmesini ve mağduriyetlerin giderilmesini beklerken, Sermaye Piyasası Kurulu’ndan (SPK) akıllarda soru işareti bırakan bir hamle geldi.
SPK, tasfiye kapsamındaki yatırım fonlarında fahiş kazanç elde edenlerin bu tutarları gönüllü olarak iade edebilmesi için her fon adına 'İsteğe Bağlı İade Hesapları' açıldığını duyurdu. İade edilen tutarların, yatırımcılara yapılacak ödemelerde kullanılacağı belirtildi.
SPK’nın açıklamasının ardından iki temel soru öne çıktı: Parayı iade edenlerin hukuki sorumluluğu ne olacak? Ve iade etmeyenler hakkında herhangi bir işlem başlatılıp başlatılmayacak?
İktisatçı İnan Mutlu, açıklamaya ilişkin sert bir değerlendirme yaparak “Vurgunculara af hesabı açıldı. Adına da isteğe bağlı iade hesabı demişler” dedi.
Mutlu, “Zorla alamayacaklarını böyle mi toplamaya çalışıyorlar? Fahiş kazancın ölçüsünü SPK ve iade eden kişi neye göre belirleyecek?” sorusunu yöneltti.
SPK Kanunu kapsamında olduğu söylense de piyasa dolandırıcılığı kapsamında 'etkin pişmanlık' maddesinin olduğu kanunun belli olduğunu ve onun da şartları olduğunu belirten Mutlu, şöyle devam etti: “Gönüllüğe dayalı ödeme ile ne yaptıklarını bildiklerini düşünmüyorum.”
Mutlu ayrıca “Fahiş kazanç elde edenler ileride soruşturmaya dahil olursa ne olacak? Bu, yargılanmadan kaçma ihtimalini de doğurabilir” uyarısında bulundu. “Kişi, ‘suç işlemedim, fahiş kazanç elde ettim’ dediğinde bunun af anlamına gelip gelmediği açıklanmalı” diyen Mutlu, “O kadar ümitsizliğe düşülmüş ki böyle bir uygulamaya gidilmiş” değerlendirmesinde bulundu.
SPK açıklamasında, söz konusu hesapların Birleşik Fon Bankası nezdinde TMSF adına oluşturulduğu belirtildi. İsteğe bağlı olarak yatırılan tutarların kullanımına ilişkin esaslar da belirlendi:
- Hesaplara yatırılan tutarlar yalnızca ilgili fonun tasfiye malvarlığına dahil edilecek.
- Söz konusu tutarlar başka bir fona veya hesaba aktarılamayacak.
- İade edilen tutarlar, tasfiye kapsamında ilgili fonun katılma payı sahiplerine yapılacak ödemelerde kullanılmak üzere, tasfiye ile görevlendirilen T.C. Ziraat Bankası A.Ş. ve Türkiye İş Bankası AŞ’ye aktarılacak.
