Dağları delip içinden nehir geçirecekler: 168 milyar dolarlık dev proje başladı

Çin, Tibet Özerk Bölgesi'nde bulunan Yarlung Tsangpo Nehri üzerinde dünyanın en büyük hidroelektrik üretim tesisi olacak dev bir kompleksin inşaatına resmen başladı. Ülkenin güneybatısındaki Nyingchi bölgesinde yürütülen bu kapsamlı projede, nehir suyunun bir bölümü dağ içine açılacak tüneller aracılığıyla yönlendirilerek zincirleme biçimde faaliyet gösterecek beş ayrı hidroelektrik santraline aktarılacak.

Projenin yeri, bölgenin sunduğu eşsiz coğrafi avantajlar doğrultusunda belirlendi. Yarlung Tsangpo Nehri'nin Namcha Barwa Dağı çevresinde derin bir kanyon oluşturduğu 'Büyük Kavis' kesiminde, yaklaşık 50 kilometrelik bir hat boyunca 2 bin metreye yakın bir irtifa farkı bulunuyor. Bu doğal üstünlükten yararlanılarak enerji üretimi hedefleniyor.

Tünel sistemi ile dağ delinecek

Mühendislik planına göre dağ kütlesini delecek 4 adet tünel inşa edilecek. Bu tünellerin her biri yaklaşık 20 kilometre uzunluğunda olacak. Galerilerden geçirilen su, santrallerde kademeli olarak enerjiye dönüştürüldükten sonra daha düşük bir kottan yeniden ana nehir yatağına bırakılacak.

Üç Boğaz Barajı'nın üç katı kapasite

Projenin tahmini maliyeti 1,2 trilyon yuan, yani yaklaşık 168 milyar dolar olarak hesaplanıyor. Yıllık 300 milyar kilovatsaat elektrik üretmesi öngörülen tesis, halihazırda dünyadaki en büyük hidroelektrik tesisi konumundaki Üç Boğaz Barajı'nın kapasitesinin yaklaşık üç katına denk geliyor.

2030'lu yıllarda faaliyete geçmesi planlanan santrallerden elde edilecek elektrik şöyle dağıtılacak:

• Tibet'in yerel elektrik ihtiyacının karşılanması
• Çin'in diğer bölgelerine iletim sağlanması

Coğrafi zorluklar ve sınır aşan su endişesi

İnşaat sahası, yüksek sismik hareketlilik, dik yamaçlar ve heyelan riski barındıran son derece zorlu bir coğrafyada yer alıyor. Projenin yerel ekosistem ve biyoçeşitlilik üzerindeki etkilerine dair ciddi kaygılar dile getirilirken, uluslararası alanda da itirazlar yükseliyor.

Tibet Platosu'ndan doğup Hindistan'da Brahmaputra adını alan ve Bangladeş üzerinden denize dökülen Yarlung Tsangpo Nehri'nin debisinde yaşanabilecek olası değişimler, şu iki ülkeyi yakından ilgilendiriyor:

• Hindistan – Su temini, tarım ve elektrik üretimi bu nehre bağımlı
• Bangladeş – Nehrin alt kesimindeki su akışı ve tarımsal üretim üzerinde kritik etki bekleniyor

Her iki hükümet de projenin su rejimi üzerindeki olası etkilerini dikkatle takip ediyor ve bu konuda diplomatik kaygılara yol açabilecek gelişmeleri izliyor.