COP31 Başkanı Kurum: Türkiye uzlaşıya katkı sunmaya hazır

COP31 Başkanı ve Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum, liderler zirvesinin yüksek düzeyli bölüm açılışında yaptığı konuşmada, iklim değişikliğiyle mücadelede adalet ve uluslararası işbirliğinin önemine dikkat çekti.

Kurum, 16. yüzyılda Kanuni Sultan Süleyman'ın Mimar Sinan'ı görevlendirerek İstanbul'un su ihtiyacına yüzyıllarca hizmet edecek bir çözüm ürettiğini anlattı. Bu hikayeyle geleceğin ihtiyaçlarını bugünden gözetmenin önemine vurgu yapan Kurum, Türkiye Yüzyılı vizyonunun da Cumhuriyet'in ikinci asrına aynı uzun ufukla baktığını söyledi. 2053 net sıfır emisyon hedefinin, şehirleri, enerjiyi, sanayiyi ve çevreyi gelecek nesilleri hesaba katarak şekillendirme iradesini taşıdığını belirtti.

Uzun vadeli bakışın öneminin, 6 Şubat 2023'te meydana gelen Kahramanmaraş merkezli depremlerde yeniden tecrübe edildiğini dile getiren Kurum, dünya tarihinin en büyük inşa seferberliklerinden birini başlattıklarını kaydetti. Binlerce şantiyede çalışıldığını, konutları, iş yerlerini, altyapıyı, yolları, okulları ve hastaneleri yeniden kurduklarını belirten Kurum, 455 bin konutu hak sahiplerine teslim ettiklerini anımsattı.

Jeopolitik dengelerin ve ticaret yollarının değiştiğini, teknoloji ve yapay zekanın üretimi dönüştürdüğünü belirten Kurum, enerji güvenliğinin önem kazandığını, su ve gıda sorununun milli güvenlik gündeminde yükseldiğini söyledi. İklim değişikliğinin bütün bu başlıklara işlediğini anlatan Kurum, şunları dile getirdi:

"Dünyanın meseleleri birbirine bağlandıkça devlet yönetiminin ufku da genişliyor. İklim, enerji, sanayi, tarım, kalkınma ve hatta güvenlik gündeminin ayrılmaz bir parçası haline geliyor. Dolayısıyla iklimin geleceğini konuşurken devletlerimizin geleceğini, enerji sistemimizi, sanayimizin rekabet gücünü, şehirlerimizin güvenliğini ve çocuklarımızın yaşayacağı dünyayı konuşuyoruz."

İklim eylemi ile milli çıkarlar arasında güçlü kesişim

1,5 derece hedefinin ortak pusula olduğunu ancak 2024 yılında küresel ortalama sıcaklığın, sanayi öncesi seviyenin yıllık bazda 1,5 derece üzerine çıktığını bildiren Kurum, felaketlerin ardı ardına gelmeye başladığını söyledi. Pasifik'teki küçük ada devletlerinin yükselen denizlerin gölgesinde geleceklerini korumaya çalıştığını kaydetti.

Kurum, her ülkenin şartları, kaynakları ve sorumluluklarının farklı olduğunu belirterek, ortak başarının bu farklılıklarda ortak çıkarların bulunabilmesine bağlı olduğunu ifade etti. Konuşmasında şu değerlendirmelerde bulundu:

"İklim eylemi ile milli çıkarlarımız arasında güçlü bir kesişim var. Enerji verimliliği enerji güvenliğini, su yatırımları gıda güvenliğini güçlendirir. Temiz teknolojiler sanayi ve istihdam alanları açar, dirençli şehirler ekonomiyi güçlendirir. Doğru tasarlanan iklim eylemi, refahın, güvenliğin ve rekabet gücünün yatırımıdır."

Antalya'da üç güçlü iradeyi ortaya çıkarmaya gayret gösterdiklerini belirten Kurum, bunları şöyle sıraladı:

• Ulusal iklim hedeflerinin yatırım programlarına dönüştürülmesi: Hedeflerin bütçelerde karşılığının olması büyük önem taşıyor.
• 35'e 35 Küresel Elektrifikasyon Taahhüdü: 2035'e kadar nihai enerji tüketiminde elektriğin payının yüzde 35'e çıkarılması hedefleniyor.
• Sıfır Atık ve döngüsel ekonomi: Metan emisyonlarının azaltılması, iklim eyleminin somut amaçları olarak görülüyor.

Kaynakları sınırsız, dünyayı ise tüketilebilir gören bir kalkınma anlayışının sürdürülemeyeceğine işaret eden Kurum, Emine Erdoğan'ın öncülüğünde başlatılan Sıfır Atık hareketinin önemine dikkat çekti.

İklim finansmanında taahhütten erişime geçiş

İkinci olarak, iklim finansmanında taahhütten erişime geçilmesi gerektiğini dile getiren Kurum, projelerin yıllarca finansman beklediğini, kaynakların yatırıma dönüşmediğini veya ülkelerin ağır borç yükleriyle karşılaştığını belirtti. Finansmanı daha hızlı, erişilebilir ve uygulanabilir hale getirecek mekanizmaların acilen güçlendirilmesi gerektiğinin altını çizdi.

COP31 Başkanlığı olarak geliştirdikleri İklim Uygulama Köprüsü mekanizmasının bu ihtiyacı karşılayacağını kaydeden Kurum, "Ulusal planları projelerle, projeleri finansmanla, finansmanı teknoloji ve uzmanlıkla buluşturacak siyasi iradenin somut yatırımlara dönüşmesini destekleyeceğiz" dedi.

Üçüncü iradenin dirençliliği ulusal kalkınma politikalarının merkezine taşımak olduğunu vurgulayan Kurum, şehirleri, su kaynaklarını ve tarım sistemlerini geleceğin risklerine hazırlamanın önemine işaret etti. Türkiye'nin 2 yılda inşa ettiği 500 bin iklim dirençli konutla deprem bölgelerinde edindiği yeniden inşa tecrübesini, iklim kaynaklı afetlerle mücadele eden ülkelerle paylaşmaya hazır olduğunu belirtti.

"Antalya'yı vaatlerden uygulamaya geçişin sembol şehri haline getirelim"

Kurum, üç iradenin üzerinde yükselmesi gereken temel değerin "adalet" olduğunu söyledi. İklim adaletinin her ülkenin ortak hedefe kendi imkanları ve kalkınma şartları içinde ilerleyebileceği bir sistem gerektirdiğini ifade etti.

"Gelişmekte olan ülkelerin kalkınma hakkını gözeten, kırılgan ülkelerin finansman ve teknolojiye erişimini kolaylaştıran, herkesin dönüşümden yararlandığı bir düzen kurabiliriz. Türkiye, doğu ile batı, kuzey ile güney arasındaki tarihi ve coğrafi tecrübesiyle bu uzlaşıya katkı sunmaya hazırdır."

Devletlerin rekabet edebileceğini ancak suyun, gıdanın, afetlerin ve iklim risklerinin sınır tanımadığı alanlarda rekabetin olamayacağını belirten Kurum, ortak akıl geliştirmenin herkesin çıkarına olduğunu söyledi.

Gelecek kuşaklara uzun ömürlü kararlar bırakma çağrısında bulunan Kurum, konuşmasını şu sözlerle tamamladı:

"Gelin bugünün işaretlerinden yarının ihtiyaçlarını okuyalım. Çocuklarımıza kararlarımızı anlatacağımız değil, sonuçlarını yaşayacakları bir gelecek bırakalım. Gelin Antalya'yı vaatlerden uygulamaya geçişin sembol şehri haline getirelim. Yıllar sonra bu salondaki bizlerin dönemine bakıldığında, gelecek kuşaklar şu cümleyi kurabilsin: 'Onlar geleceği gördüler, sorumluluk aldılar ve ömürlerinden daha uzun yaşayacak kararlar verdiler.'"