Başkanın konutundan 'sırlar odası' çıktı: Polis bile açamadı

Paraguay'da yıllardır ülke içinde bir başarı hikayesi olarak öne çıkan ve 6,5 milyonluk nüfusun yaklaşık yarısının hesap açtığı dijital banka ueno, bu hafta yalnızca beş gün içinde çöktü.

Yaklaşık 3 milyon müşterinin birikimlerinin donmasına yol açan kriz, halkın sokaklara dökülmesine neden oldu.

Cuma akşamı istifa girişiminde bulunan Devlet Başkanı Santiago Peña görevden azledildi ve yerine Devlet Başkan Yardımcısı Pedro Alliana göreve getirildi. Ekonomist kimliğiyle bilinen Peña, yetkililer tarafından hızla gözaltına alındı.

AKIL ALMAZ YOLSUZLUK SUÇLAMALARI

Peña, 2023 yılında göreve başlamış ve bankanın çatı şirketi olan Ueno Holding'deki hisselerini geçen yıl elden çıkarmıştı. Soruşturma dosyasında Peña'nın başkanlık nüfuzunu kullanarak milyonlarca dolarlık kamu mevduatını Ueno Bank'a aktardığı iddia ediliyor.

Savcılar cumartesi günü Peña'yı güveni kötüye kullanma ve kişisel çıkar sağlamak amacıyla usulsüz yönetim iddialarıyla mahkemeye çıkardı. Hakim, Peña'nın askeri bir tesiste tutuklu yargılanmasına karar verdi. Suçlamaları reddeden Peña'nın malikanesinde bulunanlar ise soru işaretlerini artırdı.

GİZLİ ODAYI AÇAMADILAR

Bankacılık krizi soruşturması kapsamında Peña'nın San Bernardino'da yer alan malikanesine Kamu Bakanlığı ve polis ekipleri tarafından baskın düzenlendi. Baskında odalardan birinde zırhlı ve gizli bir kapı ortaya çıkarıldı.

Yetkililerin incelemelerinde kapıya açılan bir koridor tespit edilirken, en üst seviye güvenlik sistemiyle korunan bölmenin operasyon sırasında açılamadığı kaydedildi. Kapının başkanlık konutu planlarında görünmediği belirlendi.

Pazar günü saat 19.00'dan kısa süre önce savcıların koordinasyonundaki Kamu Bakanlığı ekipleri ile polis, Ciervo Kua bölgesindeki mülke giriş yaptı. Alanda yapılan incelemelerde tespit edilen zırhlı kapıyı açabilmek için:

• Yüz veya retina tanıma
• Parmak izi
• PIN kodu
• Çoklu kilit sistemi

olmak üzere en az dört farklı güvenlik anahtarının gerektiği belirlendi. Arama operasyonunun tamamlanmasının ardından savcıların kapıyı açmayı başaramadığı doğrulanırken, adresteki işlemlerin devam ettiği bildirildi.

MALİKANEYİ VERGİ ÇALARAK ÖDEMİŞ

Arama işleminin, güveni kötüye kullanma ve kendi çıkarına yönetim iddialarıyla yürütülen soruşturma kapsamında gerçekleştirildiği açıklandı. Peña, geçen cuma günü Kongre'nin azil kararıyla görevden alınmasının hemen ardından tutuklanmıştı.

Edilen bilgilere göre inşası yaklaşık 7,7 milyar Guaraní tutan konut, soruşturmada kritik bir yer tutuyor. Finansmanı Ueno Bank kredileriyle sağlanan yapı için bankanın 13 Mayıs 2024 tarihinde Peña'ya eş zamanlı iki kredi halinde 3 milyon 548 bin Guaraní sunduğu, aylık taksitlerin ise başkanlık maaşının altı katına ulaştığı belirtildi.

MAĞDURİYET GİDERİLİYOR

Senatonun cuma günü toplanarak Peña'nın görevden alınması yönünde oy kullanmasının ardından yerine Devlet Başkan Yardımcısı Pedro Alliana getirildi. Alliana pazar günü yaptığı açıklamada, bankanın çöküşüyle birlikte hesapları bloke edilen 1,2 milyon müşterinin mağduriyetinin devlet tarafından giderildiğini söyledi. Şimdiye kadar gerçekleştirilen ödemelerin yaklaşık 158 milyon dolara ulaştığını aktaran Alliana, tazmin sürecinin bu hafta içinde de devam edeceğini duyurdu.

ÜLKE SARSILDI

Skandal, protestolara ve muhalefetten sert tepkilere yol açtı. Muhalefet Senatörü Rafael Filizzola, "Demokratik tarihimizin en büyük yolsuzluk skandalıyla karşı karşıyayız. Bu azil süreci, adaletin tecelli etmesini sağlamaya yönelik ilk adımdır" dedi.

Paraguaylı ekonomist ve eski Maliye Bakanı Manuel Ferreira da kamuoyundaki tepkiyi dile getirerek, "Bu modern bir Bonnie ve Clyde olayıydı. Bizi tabancayla değil, bir uygulamayla soydular. Çetenin başı ise cumhuriyetin devlet başkanıydı" değerlendirmesinde bulundu.

MERKEZ BANKASI BAŞKANI DA SANIK

Peña, Mart 2025'e kadar ueno'nun sahibi olan grubun iş ortağı konumundaydı. 2023 yılında seçilmesinin ardından ueno'nun eski başkanı Carlos Carvallo'yu Merkez Bankası'nın başına getirdi. Hafta başında Merkez Bankası Başkanlığı görevinden istifa eden Carvallo hakkında cumartesi günü savcılar tarafından güveni kötüye kullanma, sahte resmi belge düzenleme ve kişisel çıkar sağlamak amacıyla usulsüz yönetim suçlamaları yöneltildi. Savcıların tutuklu yargılama talebi hakim tarafından onaylandı.

Peña'nın avukatı Preda ise azil sürecine karşı çıkarak bir banka tasfiyesi sırasında devlet başkanının görevden alınmasının tek başına istikrarsızlaştırıcı olabileceğini savundu. Preda, "Ciddi bir ülkeyi farklı kılan şey bankalarının batmaması değil, buna nasıl yanıt verdiğidir. Finans sistemine olan güveni zedeleyen bir şey varsa, o da kanıt olmaksızın devlet başkanını azletmeye çalışmaktır" şeklinde konuştu.