Bakan Şimşek'ten kritik uyarı: 'Bölge artık eskisi gibi olmayacak'

İstanbul Kongre Merkezi'nde bu yıl "Merkezsiz Dünya: Kurallar Geçersiz Kaldığında Kim Liderlik Eder?" temasıyla gerçekleştirilen ve dünyanın önde gelen isimlerini bir araya getiren forum etkinliği sona erdi. Etkinliğin son oturumunda Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, savaşların ekonomik etkilerini ve bölgenin gelecekteki ekonomik görünümünü kapsamlı biçimde değerlendirdi.

Enerji arzı şoku ve ekonomik etkiler

Şimşek, savaşın kısa vadede büyük bir enerji arzı şokuna neden olduğunu ve küresel ekonominin bu tabloya dayanmasının zor olduğunu dile getirdi. Özellikle cephe hattında bulunan ülkelerde ihracat ve ithalat hacimlerinin önemli ölçüde düştüğünü anlatan Şimşek, küresel ölçekte büyümenin yavaşladığını, enflasyondaki yükseliş nedeniyle finansal koşulların sıkılaştığını kaydetti.

Ekonomik toparlanmanın kalıcı barışın sağlanmasına bağlı olduğuna dikkati çeken Şimşek, sürdürülebilir bir iyileşme için çatışmaların sona ermesi gerektiğini vurguladı. Körfez İşbirliği Konseyi ülkelerinin önemli kaynaklara sahip olması nedeniyle mali hareket alanlarının bulunduğunu, İran'da ise belirsizliğin sürdüğünü ifade etti.

Yeni projeler ve bölgesel bağlantısallık

Suudi Arabistan ile Osmanlı döneminden kalma demir yolu hattının yeniden canlandırılmasının yanı sıra elektrik bağlantıları gibi farklı projelerin de değerlendirildiğini açıklayan Şimşek, bölgesel bağlantısallığa yatırım yapmayı sürdüreceklerini kaydetti.

Şimşek, savaşın ülkeleri bağımlılıklarını ve risklerini azaltmaya yöneltebileceğini belirterek, Hürmüz Boğazı gibi kritik geçiş noktalarına bağımlılığın azaltılması ve bölgesel ekonomik entegrasyonun güçlendirilmesinin önemine işaret etti. Savaşın ardından bölgenin ekonomik yapısının altyapı yatırımları, bağlantısallık ve enerji güvenliği ekseninde şekillenebileceğini dile getiren Şimşek, şu değerlendirmeyi yaptı:

"Bölgesel bağlantısallığa yatırım yapılması bana göre oldukça yüksek bir ihtimal. Hatta bunun yapılması son derece açık bir gereklilik."

Türkiye gibi ülkeler için elektrifikasyon sürecinin hızlandırılmasının artık tercih değil zorunluluk olduğunu vurgulayan Şimşek, Orta Doğu ve Kuzey Afrika'da bölge içi ticaretin düşük seviyede bulunduğunu, ekonomik çeşitlendirmenin uzun vadede ticaretin artırılmasına katkı sağlayabileceğini belirtti.

660 milyar dolarlık alternatif koridor yatırımları

Orta Doğu'daki savaşın bölge ülkelerini rekabet yerine daha güçlü işbirliğine yöneltebileceğini kaydeden Şimşek, savunma sanayisi alanındaki ortaklıkların ve bölgesel güvenlik işbirliğinin önem kazanacağını söyledi. Kısa süre önce onaylanan Mekke Anlaşması'nın Pakistan, Suudi Arabistan ve Türkiye'yi kapsayan önemli bir adım olduğuna dikkati çekti.

Savaş sonrasında bölgesel sermayenin toparlanma sürecini desteklemek üzere yeniden bölgeye yönelmesinin beklendiğini dile getiren Şimşek, alternatif ticaret koridorlarına yapılacak yatırımların yaklaşık 660 milyar dolara ulaşabileceğinin konuşulduğunu aktardı. Bu kaynakların daha yüksek savunma harcamalarının finansmanında da kullanılabileceğini söyledi.

Türkiye'nin ticaret ağı güçlü durumda

Küresel ölçekte artan korumacılığa rağmen kurallara dayalı ticareti desteklemeyi sürdürdüklerini belirten Şimşek, Türkiye'nin ticaret anlaşmalarına ilişkin şu bilgileri paylaştı:

• 54 serbest ticaret anlaşması bulunuyor, bu anlaşmalar ihracatın yaklaşık yüzde 70'ini kapsıyor
• Onay süreci bekleyen 3 serbest ticaret anlaşması var
• Japonya, Endonezya, KİK ülkeleri ve Kanada ile yeni nesil serbest ticaret anlaşmaları için görüşmeler yürütülüyor
• Çoğunlukla Orta Asya ülkeleriyle olmak üzere çeşitli tercihli ticaret anlaşmaları bulunuyor

Şimşek, Pekin'den Londra'ya uzanan Orta Koridor'un bir parçası olduklarını, Basra Körfezi'nden Türkiye üzerinden Çin ve Avrupa'ya ulaşacak Kalkınma Yolu Projesi'ne bölge ülkelerinin yatırım yapmasını teşvik ettiklerini anlattı.

Savunma sanayisinde 18 milyar dolarlık yeni sipariş

Türkiye'nin son yıllarda savunma sanayisinde önemli yetkinlikler geliştirdiğini vurgulayan Şimşek, geçen yıl savunma sanayisi ürünlerine yönelik yaklaşık 18 milyar dolarlık yeni sipariş alındığını açıkladı. Sektörde yaklaşık 4 bin şirket bulunduğunu, 1 milyar doların üzerinde değere sahip 1400-1500 civarında proje yürütüldüğünü bildirdi.

Küresel müteahhitlik sektöründe Çin'in ardından ikinci sırada yer aldıklarını dile getiren Şimşek, yakın coğrafyada savaşlar nedeniyle ortaya çıkacak yeniden imar ihtiyacının gelecek 10 yılda en az 1 trilyon dolara ulaşmasının beklendiğini, Türk şirketlerinin bu süreçte aktif rol alacağını söyledi.

'Bölge artık eskisi gibi olmayacak'

Orta Doğu'daki savaşın bölgedeki ülkelere etkisine değinen Şimşek, şunları kaydetti:

"Savaşın bölgeyi temelden değiştireceğini düşünüyorum. Bölge artık eskisi gibi olmayacak. Ülkeler öncelikle kendi yerli ve milli kabiliyetlerine yatırım yapmak zorunda kalacaklar. İkinci olarak, savunma anlaşmalarıyla birlikte daha derin bir ekonomik ve ticari entegrasyonun ortaya çıkması oldukça muhtemel. Bölgesel aktörler arasında rekabetin azalacağı, işbirliğinin artacağı bir döneme girilecek."

Ülkelerin alternatif transit güzergahlarına, ticaret koridorlarına, boru hatlarına, kara yollarına ve demir yollarına yatırım yapmak zorunda kalacağını belirten Şimşek, bağlantısallığın ve entegrasyonun artmasının, siyasi ve jeopolitik açıdan rekabetin azalmasının olumlu gelişmeler olacağını söyledi. Türkiye'nin son 20 yılda altyapıya yaklaşık 260 milyar dolar yatırım yaptığını hatırlattı.

'Bölgede barıştan ve refahtan en fazla fayda sağlayan ülkelerden biri Türkiye'

Türkiye'nin dünyanın en büyük 14'üncü sanayi altyapısına sahip olduğunu, hizmetler sektörünün de hızla büyüdüğünü aktaran Şimşek, geçen yıl hizmet ihracatının 120 milyar doları aştığını anımsattı.

Turizmden video oyunlarına ve dizi ihracatına kadar çeşitlenen hizmetler sektörünün Türkiye'ye avantaj sağladığını vurgulayan Şimşek, şu değerlendirmeyi yaptı:

"Savaşlar bizim çıkarımıza değil. Bölgede istikrardan, barıştan ve refahtan en fazla fayda sağlayan ülkelerden biri Türkiye."