Babülmendep Boğazı'nda kriz derinleşti: Husiler kontrolü genişletti

Yemen'de uluslararası alanda tanınan hükümete bağlı güçler, Kızıldeniz'i Aden Körfezi'ne bağlayan Babülmendep Boğazı çevresindeki askeri mevzilerden çekildiklerini pazar günü açıkladı. Hükümet güçlerinin geri çekilmesiyle İran destekli Husiler, stratejik su yoluna hâkim bölgede kontrolünü önemli ölçüde güçlendirdi.

Gelişmenin, ticari gemi trafiği üzerinde Husilerin baskı kapasitesini artırabileceği değerlendiriliyor. Yemen'in güneyindeki hükümet yanlısı güçler, Taiz vilayetinin batısındaki Zubab Havalimanı ile Boğaz çevresindeki birliklerini yeniden konuşlandırma kararı aldı. Güney Silahlı Kuvvetleri tarafından yapılan açıklamada, birliklerin Aden'e kaydırılacağı belirtildi.

Kararın, Aden ve çevresindeki vilayetlerin güvenliğini sağlamak, cephe hatlarını güçlendirmek ve mevcut tehditlere karşı önlem almak amacıyla alındığı ifade edildi. Husiler, ülkenin kuzeyinin büyük bölümünü, başkent Sana'yı ve en kalabalık bölgeleri kontrol ederken son dönemde güney bölgelerine yönelik askeri baskısını artırdı.

Küresel ticarette ikinci boğaz krizi mi?

Babülmendep Boğazı, Asya ile Avrupa arasındaki deniz ticaretinin en önemli güzergâhlarından biri olarak öne çıkıyor. Kızıldeniz üzerinden Süveyş Kanalı'na ulaşan ticari gemiler bu boğazı kullanarak Avrupa pazarlarına erişiyor.

İran'ın Arap Yarımadası'nın diğer tarafında bulunan Hürmüz Boğazı'ndaki gemi trafiğini aksatmayı sürdürdüğü bir dönemde, Husilerin Babülmendep çevresindeki konumunu güçlendirmesi küresel ticaret açısından yeni riskler oluşturuyor. Her iki stratejik geçiş noktasında yaşanabilecek eş zamanlı aksaklıkların, Basra Körfezi'ndeki petrol üreticilerinin uluslararası pazarlara erişimini daha da zorlaştırabileceği belirtiliyor.

Özellikle petrol ve ticari yük taşımacılığında kullanılan bu güzergâhlarda güvenlik risklerinin artması, küresel tedarik zincirleri açısından ciddi endişe yaratıyor.

Husiler Eylül ayında harekete geçti

Husiler, eylül ayında Yemen'in Kızıldeniz kıyılarının tamamında kontrol sağlamak amacıyla güneye doğru askeri ilerleme başlattı. Hızlı ilerleyiş sonucunda stratejik Babülmendep Boğazı'na yaklaşmayı başardılar. Bunun üzerine hükümet güçleri, ekim ayında kıyı bölgelerini yeniden ele geçirmek amacıyla askeri operasyon düzenledi.

Ancak son gelişmeyle birlikte hükümet güçleri, boğaza hâkim mevzilerden çekilerek birliklerini Aden ve çevresindeki cephe hatlarına kaydırdı. Bölgede çatışmaların yeniden şiddetlenmesi, Birleşmiş Milletlerin arabuluculuğuyla 2022 yılında sağlanan ateşkesin ardından oluşan görece sakin dönemi de sona erdirdi.

Suudi Arabistan'ın petrol tesisleri hedef alındı

Yemen'deki çatışmalar, ABD ve İsrail'in İran'a karşı yürüttüğünün bölgesel etkileriyle birlikte daha geniş bir güvenlik krizine dönüştü. Husiler, dünyanın en büyük ham petrol ihracatçısı ve ABD'nin önemli müttefiklerinden Suudi Arabistan'a yönelik saldırılarını sürdürdü.

Saldırılarda Suudi Arabistan'ın limanları, havalimanları ve devlet petrol şirketi Saudi Aramco'ya ait tesisler hedef alındı. Kızıldeniz kıyısındaki önemli petrol ihracat merkezlerinden Yenbu da saldırılardan etkilenen noktalar arasında yer aldı. Husilerin saldırıları ülkedeki uçuşlarda ve petrol sevkiyatında aksamalara neden oldu. Suudi Arabistan ise saldırılara karşılık Yemen'deki Husi hedeflerini bombaladı.

Taiz'de insanî kriz derinleşiyor

Yemen'in batısındaki Taiz bölgesinde çatışmalar şiddetlenirken insani koşullar da giderek ağırlaşıyor. Son çatışmalar nedeniyle ülke genelinde yaklaşık 300 bin kişi yerinden edildi.

• Yerinden edilenlerin yaklaşık yarısına ev sahipliği yapan Taiz kentinde kuşatma devam ediyor
• Kente insani yardım malzemelerinin ulaştırılamadığı bildiriliyor
• Sivillerin bölgeden ayrılamadığı, mahsur kaldıkları belirtiliyor

Husilerin 2014 yılında hükümet güçlerini güneye doğru püskürtmesiyle derinleşen iç savaş, Yemen'i dünyanın en ağır insani krizlerinden biriyle karşı karşıya bırakmaya devam ediyor.