Ara seçim yenilgisi Trump'ı köşeye sıkıştırdı: İran politikasında çıkmaz

ABD ara seçimlerinde Cumhuriyetçilerin açık farkla kaybetmesinin ardından İran politikasında sıkışan Başkan Donald Trump için zaman giderek daralıyor. Konuya ilişkin değerlendirme yapan uzmanlara göre İran dosyasındaki üç seçenek de siyasi ve ekonomik açıdan ağır bir fatura ortaya çıkarabilir.

Başkanın önündeki seçenekler şöyle sıralanıyor:

• Military saldırıya onay vermek: Yeni bir operasyon, savaş sebebiyle zaten seçim kaybetmiş bir yönetim için siyasi açıdan felaket riski taşıyor.
• İran ile anlaşmak: Müzakere masasına oturulması durumunda zayıf konumda görünen Trump, veremeyeceği taleplerle karşılaşabilir.
• Ablukayı sürdürmek: Yorgun Amerikan kamuoyundan daha fazla sabır istemek anlamına geliyor; Tahran'ın ise ablukaya aylarca dayanabileceği ifade ediliyor.

Kabinede çatlaklar derinleşiyor

Seçim yenilgisinin ardından kabine içindeki gerilim de tırmandı. Başkan Yardımcısı Vance, çarşamba sabahı yaptığı açıklamada, ara seçimlerdeki ağır mağlubiyetin doğrudan savaşın sorumluluğu olduğunu söyledi. Vance, sosyal medya üzerinden paylaştığı mesajda "Kaybetmemizin nedeni savaş" diyerek, bu durumu savunmak isteyenlere Senato'nun altı yıllığına kaybedilmesinin bedelini hatırlattı.

Vance ayrıca ABD'nin İsrail ile ilişkisinin Cumhuriyetçi taban için ciddi bir yük oluşturduğunu belirtti. İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu'nun her konuda yanıldığını ifade eden Vance, savaşın sonlandırılmasına yönelik anlaşmaya öncülük eden grubun başında yer alıyor.

Trump: "Başka seçeneğimiz yoktu"

Çarşamba günü gazetecilerin sorularını yanıtlayan Trump, benzin fiyatlarındaki artış nedeniyle Vance'in analizinin büyük ölçüde doğru olduğunu kabul etti. Ancak aynı adımı gerektiğinde tekrar atacağını belirten Trump, "İran'ın nükleer silaha sahip olmasına izin veremezsiniz" dedi.

Savaşı ne zaman bitireceği sorusuna ise "Ne zaman istersem. Ancak bunun doğru bir şekilde yapılması gerekiyor" yanıtını verdi.

İran'dan zafer narası

İranlı yetkililer, seçim sonuçlarını savaş alanında kazandıklarının göstergesi olarak değerlendirdi. İran Yüksek Ulusal Güvenlik Konseyi Genel Sekreteri Mohsen Rezaei, sosyal medya paylaşımında "İran milleti Trump'a savaş alanında stratejik bir yenilgi yaşattı" ifadelerini kullandı.

Uzmanlar, bu tür açıklamaların Trump'ı askeri seçeneğe yönlendirme olasılığını artırabileceği görüşünde. Öte yandan ABD'nin bölgeye asker, gemi ve uçak sevkiyatı sürerken ordu, yeni bir saldırıya hazır olduklarını açıkladı.

Arabuluculuk çabaları

Katarlı arabulucular, çatışmaların tekrar başlamasını önlemek ve doğrudan temasların önünü açmak amacıyla ABD ve İran'ın desteğini alacak bir taslak metin üzerinde çalışıyor.

Bir kaynağa göre arabulucular seçimden önce Beyaz Saray'a Trump'ın kaybetmesi halinde ne yapılacağını sormuş, yetkililer bu konuda güvence verememişti.

Statüko seçeneği de masada

Başka bir seçenek olarak Trump'ın "savaşsız ve anlaşmasız" mevcut durumu sürdürmesi de değerlendiriliyor. CIA Direktörü John Ratcliffe, Hazine Bakanı Scott Bessent ve bazı danışmanların deniz ablukasıyla ekonomik baskının sürdürülmesinden yana olduğu bildiriliyor.

Değerlendirilen üç senaryonun da ciddi zorluklar getirdiğine dikkat çekiliyor:

• Yeni saldırı: Seçim yenilgisinin ardından ağır siyasi risk taşıyor.
• Anlaşma: İran'ın konumunu güçlendirebilir ve karşılanması güç talepler gündeme gelebilir.
• Abluka: Ekonomik sorunlarla boğuşan ABD kamuoyunun sabrını zorluyor; Tahran'ın dayanıklılığı ise uzun süreli görünüyor.