ABD'nin 1 trilyon doları aşan faiz faturası bütçeyi zorluyor

ABD'de 40,4 trilyon dolara ulaşan ulusal borç, federal hükümetin borçlanma maliyetlerini yukarı çekmeye devam ediyor. Son yılların en yüksek seviyelerinde seyreden Hazine tahvili getirileri ise faiz faturasını her geçen dönem daha da kabartıyor.

ABD Hazine Bakanlığı verilerine göre federal hükümetin bütçe açığı, 2026 mali yılında önceki yıla kıyasla yüzde 12 artarak 1,99 trilyon dolara yükseldi. Böylece bütçe açığı, Kovid-19 salgınının etkili olduğu 2021 mali yılında kaydedilen 2,77 trilyon dolarlık seviyenin ardından son 5 yılın en yüksek düzeyine ulaşmış oldu.

Federal hükümetin gelirleri aynı dönemde yüzde 3 artışla 5,4 trilyon dolara çıkarken, harcamalar da yüzde 6 artışla 7,4 trilyon dolara ulaştı.

Faiz faturası her yıl katlanıyor

Artan borç yükü ve yüksek faiz oranlarının etkisiyle federal hükümetin net faiz giderleri, 2026 mali yılında 1,05 trilyon dolara ulaştı. Bu tutar, bir önceki mali yılda 970,4 milyar dolar seviyesindeydi. Yıllar içinde belirgin bir artış eğilimi izleyen net faiz giderlerinin seyri şöyle kaydedildi:

• 2026 mali yılı: 1,05 trilyon dolar
• 2025 mali yılı: 970,4 milyar dolar
• 2024 mali yılı: 881,7 milyar dolar
• 2023 mali yılı: 659,2 milyar dolar
• 2022 mali yılı: 475,1 milyar dolar
• 2021 mali yılı: 352,3 milyar dolar

Brüt faiz giderleri de 2025 mali yılındaki 1,22 trilyon dolar seviyesinden 2026 mali yılında 1,36 trilyon dolara yükseldi.

Net faiz giderleri, bütçede 1,67 trilyon dolarlık Sosyal Güvenlik ve 1,07 trilyon dolarlık Medicare harcamalarının ardından en büyük üçüncü harcama kalemi konumuna geldi. Dikkat çekici olan ayrıntı ise net faiz ödemelerinin bu dönemde 1,03 trilyon dolarlık sağlık harcamalarını ve 965,2 milyar dolarlık milli savunma harcamalarını geride bırakması oldu.

10 yılda 16,2 trilyon dolarlık faiz öngörülüyor

ABD Kongresi Bütçe Ofisinin projeksiyonlarına göre federal hükümetin net faiz giderlerinin 2027 mali yılında 1,1 trilyon dolara, 2036 mali yılında ise 2,1 trilyon dolara tırmanacağı tahmin ediliyor. Net faiz ödemelerinin Gayri Safi Yurt İçi Hasılaya oranının da mevcut yüzde 3,3 seviyesinden 2036 mali yılında yüzde 4,6'ya yükseleceği öngörülüyor.

Buna göre 2027-2036 dönemini kapsayan 10 yıllık süreçte ABD'nin kümülatif net faiz harcamalarının toplamda 16,2 trilyon dolara ulaşması bekleniyor. Söz konusu projeksiyonlar, artan borç stoku ve borçlanma maliyetlerinin önümüzdeki 10 yılda federal bütçe üzerindeki faiz yükünü daha da artıracağına işaret ediyor.

Faiz ödemeleri kamu harcamalarının yüzde 12'sine ulaştı

ING Amerika Bölgesel Araştırma Başkanı Padhraic Garvey, faiz ödemelerinin toplam kamu harcamalarının yaklaşık yüzde 12'sine ulaşmasının ABD açısından en önemli mesele olduğunu vurguladı. Garvey, ABD'de bu oranın yüzde 12 seviyesindeyken Fransa'da yüzde 4 olduğuna dikkati çekerek, bu göstergeye göre ABD'nin borç dinamikleri açısından daha kötü bir noktada göründüğünü, ancak bunun henüz istikrarı bozucu bir etki yarattığının söylenemeyeceğini kaydetti.

Garvey, ABD'de swap faiz farklarının daraldığına işaret ederek bunun piyasanın ABD Hazine tahvillerini aşırı olumsuz bir şekilde fiyatlamadığını gösterdiğini aktardı.

"ABD'nin genel makroekonomik görünümü açısından bakıldığında, yükselen faizler tüketicilerin ve şirketlerin üzerinde taşımak zorunda kaldığı bir baskı oluşturuyor. Ancak şu ana kadar bu durumdan kaynaklanan ilave endişe çok büyük olmadı." diyen Garvey, bunun nedenlerinden birinin yüksek faizlerin bir ölçüde yapay zekanın yarattığı verimlilik devrimini yansıtması olduğunu söyledi.

Garvey, yapay zekanın verimlilik artışının reel faizler üzerinde yukarı yönlü baskı oluşturduğuna şüphe olmadığını belirterek, "Sonuçta, istihdam artışı oldukça sınırlı olsa bile yaklaşık yüzde 2 büyümeyi sürdüren bir ekonomiyle karşı karşıyayız." ifadelerini kullandı.