ABD'de vergisiz 'kırmızı dizel' satışa çıktı: Trump kararnamesi imzaladı

ABD'de dizel yakıt fiyatlarının gallon başına 6,53 dolarla tarihi rekor kırmasının ardından Başkan Donald Trump, yükselen yakıt maliyetlerini düşürmeye yönelik geçici bir kararnameye imza attı.

Kararname kapsamında normalde yalnızca tarım, inşaat ve jeneratör gibi karayolu dışı alanlarda kullanılan ve vergiden muaf tutulan 'kırmızı dizel'in, karayolu taşıtlarında kullanılmasına yıl sonuna kadar geçici olarak izin verildi.

Bu adımın temel amacı kamyon şoförlerini, çiftçileri ve nakliye sektörünü yakıt giderlerinde rahatlattmak ve nihai ürün fiyatlarında oluşan enflasyonist baskıyı kırmak olarak belirlendi.

Peki kırmızı dizel nedir?

Kimyasal olarak standart motorinden hiçbir farkı bulunmayan kırmızı dizel, sadece karayolu yakıt vergilerinden muaf tutulduğu ve denetimlerde kolayca ayırt edilebildiği için kırmızı renkle boyanıyor. Normalde kamuya açık yollarda kullanılması vergi ihlali sayılan bu yakıt için uygulanan galon başına 24,4 sentlik federal tüketim vergisi, Hazine Bakanlığı talimatıyla yıl sonuna kadar cezasız ve faizsiz olarak ertelendi.

Yaklaşık 946 litrelik tek bir kamyon deposunda sadece federal vergiden 60 dolarlık tasarruf sağlayan bu düzenleme kısa vadeli bir rahatlama sunsa da uzmanlar küresel rafineri krizleri ve savaşlar nedeniyle yükselen dizel fiyatlarındaki temel arz sorunlarının devam ettiğini vurguluyor.

Türkiye'de durum ne?

Akaryakıt fiyatlarının yılbaşına kıyasla yüzde 60 artış gösterdiği ve litre fiyatlarının yüksek seviyelerde seyrettiği Türkiye'de, ABD'deki gibi yakıtın boyanarak vergiden muaf tutulduğu 'kırmızı dizel' uygulaması bulunmuyor.

Türkiye'de kaçak ve usulsüz yakıt kullanımı renklendirme yerine özel cihazlarla tespit edilen gözle görülmeyen 'Ulusal Marker' sistemiyle denetlenirken; tarım ve denizcilikteki ÖTV'siz veya destekli yakıt imkânları Çiftçi Kayıt Sistemi, plaka ve kart tanımlı dijital mekanizmalar üzerinden yürütülüyor.