Türk Hava Kuvvetleri için üretilen, ancak programdan çıkarılması sonrasında ABD'deki depolama tesislerinde tutulan 6 adet F-35A Lightning II savaş uçağı ilk kez görüntülendi. Uçakların hangi koşullarda muhafaza edildiği böylece net biçimde ortaya çıktı.
Mühürlü hassas sistemleri, korozyon önleyici özel sıvılarla yapılan koruma bakımları ve periyodik kontrolleriyle özenle depolanan bu uçakların, ABD Hava Kuvvetleri'ne devredilmediği bir kez daha doğrulanmış oldu.
Türkiye'nin F-35 Programındaki Yolculuğu
Türkiye, 2002 yılında F-35 projesine dahil olmuş, Türk savunma sanayii firmaları ise 2003'te üretim zincirine entegre edilmişti. Ülkenin planlamasında ilk etapta 30, toplamda ise 100 adet F-35A tedariki yer alıyordu.
Proje çerçevesinde bugüne kadar 1,4 milyar dolar ödeme yapan Türkiye'ye ilk uçak 2018'de teslim edilmiş; Türk pilotlar ABD'deki eğitim programında ilk iki uçakla uçuş görevlerini tamamlamıştı.
S-400 Krizi F-35'leri Dondurdu
Türkiye'nin Rusya'dan S-400 hava savunma sistemi tedarik etmesinin ardından ABD, 2019'da ülkeyi programdan çıkararak uçakların teslimat sürecini askıya aldı. Halen CAATSA yaptırımlarının ve F-35 satışının önündeki en büyük engel olarak duran S-400'ler için gündeme gelen üçüncü bir ülkeye devir seçeneği ise Rusya'nın onay şartına takılıyor.
Moskova yönetimi, söz konusu sistemlerin Ukrayna'ya verilmemesi ve dostane ilişkileri olan bir ülkeye aktarılması koşulunu ileri sürdüğü için, Türkiye'nin izinsiz adım atması pratikte mümkün görünmüyor.
ABD Dışişleri Bakanı'ndan Kritik Açıklama
ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, Atina ziyareti sırasında Türkiye'ye F-35 satışına ilişkin sorulara yanıt verdi. Rubio, Türkiye'nin NATO üyesi olduğunu hatırlatarak Başkan Donald Trump'ın mümkünse bu satışın hayata geçirilmesini istediğini belirtti.
Rubio, Türkiye'nin uçakların bir kısmının bedelini zaten ödediğini kaydederek şu ifadeleri kullandı:
"Açık ki bu uçaklar teslim edilmeden çok uzun yıllar var ama ödemesi yapılmış iki uçak mevcut. Bununla birlikte ABD Kongresinden geçmiş bir yasa da bulunuyor."
Ulusal Savunma Yetkilendirme Yasası'nın son derece katı koşullar öngördüğünü vurgulayan Rubio, bu şartlar karşılanmadıkça satışın gerçekleştirilemeyeceğini kaydetti:
"Bunun farkındalar, çözüm arıyorlar. Sorun S-400 sistemiyle ilgili. Şu an itibarıyla bu konu çözülmedi ve yasal olarak çözülene kadar bu teslimatı gerçekleştiremeyiz."
Rubio, problemin çeşitli seçeneklerle aşılabilme ihtimalinin bulunduğunu ancak mevcut durumda henüz bir çözüm bulunmadığını sözlerine ekledi.
Özetle, ABD depolarında korunmaya devam eden bu 6 F-35A'nın kaderi, S-400 meselesinin nasıl bir zeminde çözüleceğine bağlı görünüyor.
