198 bin lira ceza geliyor: Arabasını başkasına verenleri artık SGK arayacak

Ticari araçlarla trafik uygulamasına giren ve SGK kaydı bulunmayan sürücülere yönelik katı bir denetim sistemi hayata geçirildi. Şirket adına kayıtlı araçlarda şoförün sosyal güvenlik kaydı olup olmadığı artık her kontrolde sorgulanıyor.

2021 yılından bu yana Sosyal Güvenlik Kurumu ile İl Emniyet Müdürlükleri arasında yürütülen kayıt dışı istihdamla mücadele kapsamında, ticari aracın tüzel kişiye ait olduğu durumlarda şoförün sigortalı olup olmadığı doğrudan kontrol ediliyor. Şoförde SGK kaydı yoksa durum hemen Kuruma bildiriliyor ve şirket için kayıt dışı işçi çalıştırmadan kaynaklı idari para cezası uygulanıyor.

Ceza tutanakları doğrudan SGK'ya iletiliyor

Emniyet müdürlüklerinin trafik denetimleri sırasında düzenlenen trafik idari para cezası karar tutanakları, belirli bilgilerle birlikte Sosyal Güvenlik Kurumu'na gönderiliyor. Bu tutanaklarda şu ayrıntılar yer alıyor:

• Ticari amaçlı kullanım amacı olan araçların plaka bilgisi
• Sürücünün T.C. Kimlik Numarası, adı ve soyadı
• Cezanın düzenlendiği yer, il, ilçe, birim ve tarih

Kurum, bu tutanakları inceleyerek kayıt dışı çalıştığı tespit edilen sigortalılara yönelik işlem yürütüyordu.

Yeni düzenlemeyle sorgusuz ceza uygulamasına son verildi

Yapılan yeni düzenlemeyle birlikte mağduriyetlerin önüne geçilmesi amaçlanıyor. Artık ceza tutanağındaki şoför ile araç sahibi arasında geçmişte herhangi bir işçi-işveren bağı veya SGK kaydı yoksa, Kurum yalnızca trafik tutanağına dayanarak otomatik ceza kesmeyecek.

Tutanak doğrudan SGK denetmenlerine sevk edilecek. Sürücü ve işveren ifadeye çağrılarak aralarındaki akrabalık, arkadaşlık veya emanet araç kullanımı gibi konular araştırılacak. Yapılan incelemeler ve alınan ifadeler sonucunda hazırlanan rapora göre nihai işlem yürütülecek.

Yeni genelgeyle sigortalılık tarihleri de netleşti

Bir diğer önemli değişiklik, sigortalının aynı işyerinde fiilen çalıştığına dair birden fazla bilgi ve belgenin Kuruma ulaşması halinde geçerli olacak. Buna göre:

• En eski tarihli tespit, işe giriş tarihi olarak değerlendirilecek
• Aynı ay içindeki ve sonraki aylarda tespit edilen her gün için bir gün hizmet kazandırılacak
• Çalışma ilişkisi kısmi süreli çalışma olarak ele alınacak
• Tespit bulunmayan bir aydan sonra yapılan ilk tespit, yeni bir işe giriş olarak değerlendirilecek
• Bu durumda önceki çalışma ilişkisi, hizmet kazandırılan son gün itibarıyla sona erdirilecek

Ayrıca, kayıt dışı istihdamla mücadele birimleri servislerince incelenmiş fakat henüz ilgili servislere intikal ettirilmemiş kayıtlar ile işlemi yapılmak üzere ilgili servislere sevk edilmiş kayıtlar, yeni genelge hükümleri çerçevesinde değerlendirilip işleme alınacak.

Araç sahiplerine kesilen ceza tutarları

Ticari aracında kayıt dışı işçi çalıştırdığı trafik polisinin düzenlediği tutanakla tespit edilen şirkete, 5510 sayılı Kanun'un 102'nci maddesi uyarınca şu cezalar uygulanıyor:

• İşe giriş bildirgesinin yasal sürede verilmemesi: 2 asgari ücret tutarında — 66 bin 60 lira
• Aynı durumun bir yıl içinde tekrarı: Her bir sigortasız işçi için asgari ücretin 5 katı — 198 bin 180 lira
• Aylık Prim ve Hizmet Belgesinde bildirilmemesi: Her ay için 2 asgari ücret — 66 bin 60 lira
• Maaş bordrosunda isminin bulunmaması: Her ay için yarım asgari ücret — 16 bin 515 lira
• Kayıt geçersizliği: Sigortasız çalıştığı tespit edilen her ay için asgari ücretin yarısı — 16 bin 515 lira

Kimlere ceza kesilmiyor?

Kiraya verilen araçları kullanan şoförlerin, kiraya alan gerçek veya tüzel kişi tarafından sigortası yapılıyorsa ceza uygulanmıyor. Araç kira sözleşmesinin yazılı ve taraflarca imzalı olması yeterli sayılıyor.

Kaza durumunda tam sorumluluk araç sahibinde

Aracı kullanan şoförün trafik kazası geçirmesi ve yaralanması veya hayatını kaybetmesi durumunda, tüm maddi ve hukuki sorumluluk ticari araç sahibine ait oluyor. Bu durum, şoförün sigortasız çalışması halinde ek bir külfet ve risk anlamına geliyor.